Jarlath van Tuam

Volgens zeggen stamde hij van een adellijke familie uit Galway; wellicht zelfs van Fergus MacRoy, een strijder, die in de Ierse literatuur terecht kwam en daar steeds idealistischer is afgeschilderd. Hij werd monnik en meldde zich als leerling aan bij de heilige abt Enda van Inishmore († ca 530; feest 21 maart). Een andere traditie zegt dat hij een leerling was van Sint Benen, die op zijn beurt leerling was van Sint Patrick. Hij nam het ascetische leven van een monnik zo ernstig dat hij de gewoonte had zowel overdag als 's nachts driehonderd kniebuigingen te verrichten.

Rond 520 stichtte hij een klooster in Cluain Fuis (ook Clonfuis). De kloosterschool leverde eeuwenlang beroemde mensen af; tot in de 11e en 12e eeuw kwamen er prachtige keltische kunstwerken vandaan. Tot Jarlaths persoonlijke leerlingen worden o.a. gerekend: Sint Brendan de Zeevarder († ca 578; feest 16 mei) en Colman van Cloyne († ca 600; feest 24 november). Het was Brendan die Jarlath duidelijk maakte niet in Clonfuis te blijven, maar naar het oosten te trekken. Waar een wiel van zijn wagen zou breken, moest hij zich vestigen en een kerk bouwen. Het wiel brak reeds even verderop in Tuam; daar zou hij vervolgens - aldus de plaatselijke overlevering - bisschop geworden zijn. Vandaar dat zijn opvolgers, de bisschoppen van Tuam, tot op de dag van vandaag een ring dragen waarin een gebroken wagenwiel staat gegraveerd.

Zijn reliekschrijn genoot er verering tot 1830.

Jarlath is nog altijd patroon van het Ierse bisdom Tuam