vroege ME Servan van Culross

Servan (ook Sair , Serf , Servacius , Servant , Servanus en Servatius ) van Culross (ook van de Orkney-Eilanden , in het Frans 'Orcades'), Schotland; bisschop; † vroege middeleeuwen.

Hij was hertog van de landstreek Fife in Schotland. Hij zou door Palladius († begin 5e eeuw; feest 7 juli) nog tot bisschop van Culross zijn gewijd, toen deze in het begin van de 5e eeuw door paus Celestinus († 432; feest 6 april) naar Groot-Brittannië en vooral Ierland werd gezonden om er de vestiging van het christendom in goede banen te leiden. Zo zou hij de leermeester zijn geworden van Sint Mungo (= Kentigern van Schotland; † 603; feest 13 januari). Dit wordt vooral benadrukt door degenen die belang hechten aan een apostolische opvolging in de kerk, want historisch is het bijna onmogelijk. Later kwam Servan naar Armorica (vroegere benaming voor Bretagne) om er het christendom te preken.

In de middeleeuwen kwam zelfs een legende op, die van hem een Joodse prins maakte. Hij zou dan de zoon geweest zijn van een Kananese koning. Maar voor dergelijke speculaties is geen enkele aanwijzing... tenzij om de ouderdom en daarmee de echtheid van zijn (geloofs)wortels duidelijk te maken.

Naar hem is de plaats St-Servan genoemd, een voorstadje van Saint-Malo. Vroeger was zijn verering wijd verbreid in Bretagne en vooral ook op de Orkney-Eilanden. In het Schotland van vandaag zijn er nog talloze plekjes (bronnen en bruggen) die aan Sint Serf herinneren, maar in Bretagne heeft men hem tenslotte verward met de H. Servatius van Maastricht († 384; feest 13 mei).