Timotheus Apostel

Geschiedenis

Timotheus is vooral bekend, omdat de apostel Paulus († ca 67; feest 29 juni) aan hem twee brieven heeft geschreven welke in het Nieuwe Testament zijn opgenomen. Hij was afkomstig uit Lystra, een plaatsje in de buurt van Iconium in Klein-Azië (= ongeveer het huidige Turkije). Hij ontmoette Paulus op diens eerste missiereis. De Apostel bekeerde hem tot het christendom. Blijkens Paulus’ tweede brief aan Timotheus behoorden zijn grootmoeder Loïs en zijn moeder Eunike tot de eerste christenen (2 Timotheus 01,05). Timotheus was zijn 'lievelingsleerling' en werd door Paulus aangesteld tot bisschop ('opziener'). In die hoedanigheid trad hij herhaaldelijk bij belangrijke gebeurtenissen op als plaatsvervanger van Paulus. Ondanks zijn jeugd wist hij bekwaam leiding te geven.

Hij hield Paulus tijdens diens gevangenschap in Rome enige tijd gezelschap, tot hij - althans volgens zeggen van de kerkhistoricus Eusebius († 339) - omstreeks het jaar 63 bisschop werd van Efese, destijds de hoofdstad van de Romeinse provincie Asia.

Efese was in de klassieke cultuur het heiligdom van Artemis, godin van de liefde. Daar vonden in de ogen van Joden en christenen zulke schandalige vertoningen plaats dat Timotheus er manmoedig stelling tegen begon te nemen. Dat werd niet geaccepteerd door de priesters en vereerders van de godin. Hij moest het tenslotte met zijn leven bekopen. Naar verluidt heeft het volk hem doodgeknuppeld of gestenigd.

Volgens de overlevering werd hij opgevolgd door Sint Onesimus († 109; feest 16 februari).

Daarbij wordt de suggestie gewekt dat het hier zou gaan om dezelfde Onesimus, die ter sprake komt in Paulus' brief aan Filemon: de weggelopen slaaf waar Paulus bij Filemon een goed woordje voor doet. Maar sommigen menen, dat dit gezien de tijdsverschillen niet kan kloppen.

Timotheus' lichaam werd - tezamen met dat van Sint Lucas († 1e eeuw; feest 18 oktober) en Sint Andreas († ca 69; feest 30 november) - in 356 vanuit Efeze naar Constantinopel overgebracht. Ook de kerk van San Giovanni in Fonte te Rome heeft relieken van hem.

Zijn voorspraak wordt ingeroepen tegen maagklachten. Blijkens 1 Timotheus 05,23 leed hij daar zelf aan!