Valentinus van Terni I

Hij zou de marteldood hebben ondergaan ten tijde van keizer Claudius II (268-270).

Hij wordt vaak verward met zijn naamgenoot van Rome die op dezelfde dag wordt gevierd. Het enige onderscheid is dat deze Valentinus te boek staat als bisschop en de andere als priester († 269, feest 14 februari). Tegenwoordig gaan deskundigen ervan uit dat het tenslotte toch om een en dezelfde persoon gaat. De recente heruitgave van het Romeins Martelarenboek (Martyrologiyum, Vaticaan, 2001) noemt deze Valentinus niet meer apart.

Wimmer en Melzer (2002) schrijven daarover: ‘Aan de Via Flaminia bevonden zich in de 4e eeuw twee begraafplaatsen. Op beide plekken werd een Valentinus vereerd. De eerste bij de tweede mijlpaal, dus nog binnen de muren van Rome, de tweede bij de 63 mijlpaal vlakbij Terni. Op de begraafplaats bij de tweede mijlpaal liet paus Juylius I († 352; feest 12 april) een basiliek Valentinusbasiliek bouwen. Deze werd door paus Theodorus I († 649) compleet gerenoveerd. De vereing van de martelaar Valentinus wordt bevestigd door pelgrimsverslagen uit de 7e eeuw. Zijn martelaarsberichten (later dan de 6e eeuw) noemen hem priester in Rome die onder keizer Claudius II, bijgenaamd Goticus, op een veertiende februari de marteldood onderging en aan de Via Flaminia was bijgezet.

Bij de 63e mijlpaal stond in de 8e eeuw een kerk die eveneens aan een heilige Valentinus was toegewijd. Ook hij werd op de 14e februari vereerd. Een martelaarsbericht uit de 5e/6e eeuw noemt hem burger en bisschop van de stad Terni. Hij zou in Rome terechtgesteld zijn, maar in de burt van zijn vaderstad begraven.’ Ook zij gaan ervan uit dat het hier uiteindelijk om een en dezelfde persoon gaat aan wie twee verschillende kerken waren gewijd.
^{Wmm.2002p:817/818}

Wij zullen wat betreft de afbeeldingen onderscheid blijven maken tussen beide Valentinussen. Betreft het een bisschop (mijter, staf, tabberd), dan rangschikken we de afbeelding bij deze Valentinus. Wordt hij niet weergegeven als bisschop, maar als priester, dan plaatsen we zijn afbeelding bij zijn naamgenoot van Rome.

Om de verwarring nog groter te maken, blijkt er ook nog een tweede bisschop Valentinus van Terni geweest te zijn († 533; feest 7 januari).