ca 1990, Ingekleurde pentekening van Jules van der Horst. Nederland, Delft, Dries van den Akker s.j
Zij wordt een zuster genoemd van de apostel Filippus († ca 80; feest 3 mei). In de westerse kerk is zij onbekend, maar zij wordt door de gelovigen van de oosterse kerk in ere gehouden. Veel is er over haar niet bekend. In oude liturgische boeken van de oosterse kerk staat te lezen: “Ze verliet haar geboortegrond en zag Christus, geboren uit de maagd Maria.
Wij menen ‘patria’ hier niet te moeten verstaan als vaderland, maar vaderstad. Filippus kwam uit de stad Bethsaïda. Die lag in Galilea aan het Meer dat naar die stad werd genoemd. Ook Jezus kwam uit Galilea en trok daar predikend rond. Als Mariamne dus van huis gaat om Hem te zien, komt ze niet uit het buitenland, maar uit de omgeving. Om de keuze iets meer in het midden te laten, kiezen wij voor ‘geboortegrond’. Wel suggereert de tekst dat zij haar verdere leven bij Hem in de buurt is gebleven. Volgens Lukas 08,01-03 waren er inderdaad vrouwen die met Jezus meetrokken en in zijn levensonderhoud voorzagen. Was zij daar één van? Er worden er enkelen met name genoemd, maar daar staat haar naam niet bij.
Na de hemelvaart van Christus kwam ze met haar broer Filippus en de apostel Bartolomeus († 71; feest 24 augustus) naar Hierapolis.
De jaartallen die wij erbij geven, zijn gebaseerd op de westerse traditie. Dat is duidelijk te zien, omdat zij aangeven dat Filippus later zou zijn gestorven dan Bartolomeus, terwijl dit verhaal juist het omgekeerde beweert.
In de westerse tarditie is het verhaal van de apostel Filippus gekoppeld aan dat van Jacobus de Mindere; hier aan dat van Bartolomeus. Dat ligt in zoverre voor de hand, omdat in het evangelie van Johannes wordt verteld dat Bartolomeus (= Natanaël) Filippus bij Jezus brengt en hem aan Jezus voorstelt.
Omdat Filippus daar in het openbaar het woord van God verkondigde, werd hij aan het kruis gehangen en stierf onder het godvruchtig uitspreken van gebeden.
In de westerse traditie meent men te weten dat hij met het hoofd naar benden werd gekruisigd.
Daarop werden de procunsel en al degenen die er een aandeel in hadden, plotseling in de aardbodem verzwolgen. De overlevenden schrokken ontzettend en smeekten Bartolomeus en Mariamne, die ook al opgehangen waren, hun niet hetzelfde te laten overkomen als de proconsul. De twee richtten voor hen hun gebeden tot Sint Filippus. Hij redde de ene helft door ze niet te doen verzwelgen, en de andere helft door hen uit de gapende afgrond terug te halen, afgezien dan van de proconsul: die liet hij gewoon in de diepte zitten tezamen met de reuzenslang.
Naar het schijnt maakte die slang deel uit van de godsdienst die daar werd beoefend. Een andere bron probeert hier opheldering te geven. De tempelslang was door toedoen van Filippus uit de tempel verjaagd en door de aarde verzwolgen. Het volk had woedend gereageerd en het was daarom dat de proconsul de drie had opgehangen. Filippus stierf dus als eerste…
Daarop hebben ze Bartolomeus en Mariamne bevrijd. Hij vertrok naar India, waar hem uiteindelijk de martelaarspalm van de kruisdood te beurt viel. Mariamne week uit naar Lycaonië (een Romeinse provincie in de binnenlanden van het zuid-oosten van het huidige Turkije). Daar zette ze de prediking van Christus voort en bracht er velen tot het doopsel van de verlossing. Tenslotte is ze in vrede gestorven.”
