Simon van Jeruzalem

In Boek III hoofdstuk 11 van Eusebius’ Kerkgeschiedenis († 337) lezen we: ‘Na de marteldood van Jacobus († 62; feest 3 mei) volgde even later de val van Jeruzalem.

In deze relatief vroege tekst wordt dus Jacobus, de eerste bisschop van Jeruzalem, vereenzelvigd met Jacobus de Mindere, zoon van Alfeus, één van de Twaalf.

Naar men zegt kwamen de apostelen en de nog in leven zijnde leerlingen van de Heer van overal bijeen, tezamen met zijn bloedverwanten. Zij beraadslaagden over de vraag wie waardig genoeg geacht zou worden om tot opvolger van Jacobus benoemd te worden. Eenstemmig waren allen van oordeel dat Simeon, de zoon van Klopas, de bisschopszetel waardig was. Van hem horen we ook in de evangelies.’

Van hem zou dus sprake zijn in Markus 06,03 (zie ook Matteus 13,55). Daar preekt Jezus in zijn eigen vaderstad. Zijn stadgenoten vragen zich af waar Hij die wijsheid vandaan haalt: ‘Is dat niet de timmerman, de zoon van Maria en de broeder van Jacobus en Jozef en Judas en Simon…?’ De Kerkgeschiedenis weet echter te vertellen dat de tweede bisschop van Jeruzalem een zoon is van Klopas. Dan was deze Simeon  in het beste geval een neef van Jezus. Dat zou dan ook gelden voor de andere drie die in het evangelie genoemd worden. Er is ook een andere traditie die voortleeft in de apocriefe evangelies. Daar zijn de vier genoemde broers van Jezus zonen uit Jozefs eerste huwelijk: halfbroers dus.

Is hij echter de zoon van Klopas, dan had zijn moeder nog onder het kruis van de Heer gestaan, blijkens het evangelie van Johannes (19,25).

Even verderop in Boek III, hoofdstuk 22 herhaalt Eusebius zijn mededeling. Weer iets verderop (in Boek III, hoofdstuk 32, paragraaf 6) citeert Eusebius de kerkhistoricus Hegesippus. Deze Hegesippus leefde in de 2e eeuw. ‘ Van de familie van de Heer waren er die in de gemeente een vooraanstaande plaats innamen en voorop gingen. Omdat in elke gemeente een duurzame vrede was ontstaan, bleven ze in leven tot de regering van keizer Trajanus (98-117). Toen brachten ten tijde van proconsul Atticus ketters beschuldigingen in tegen Simeon, de zoon van Klopas, nog familie van de Heer. Simeon werd dagen achtereen gefolterd en gaf zo’n schitterend getuigenis dat iedereen verwonderd stond. Zelfs de stadhouder vroeg zich af hoe iemand van honderdtwintig zoiets kon doorstaan. Men gaf bevel hem te kruisigen.’

In Boek IV hoofdstuk 22 paragraaf 4 volgt nog één keer een samenvatting: ‘Nadat Jacobus de Rechtvaardige op dezelfde manier en om dezelfde leer de marteldood was gestorven, werd Simeon, zoon van Klopas, oom van de Heer, als bisschop aangesteld. Iedereen vond dat hij als neef van de Heer de tweede bisschop moest worden…’

Hij werd als bisschop van Jeruzalem opgevolgd door ene Justus, aldus Eusebius’ Kerkgeschiedenis (Boek III, hoofdstuk 35).