Heiligen.net

Coleta Boilet

† 1447 · Gent, Vlaanderen, België · claris

Coleta Boilet
<1500, Hout. Frankrijk, Jura, Poligny, Monastère Ste.-Claire
Patroon van
Aanstaande moedersClarissenDienstmeisjesFranse plaatsen CorbieGentGoede zwangerschapHoofdpijnHoofdpijnenKoortsOnvruchtbaarheidOogkwalenPolignyTimmerliedenVoorspoedige bevalling
Afgebeeld
Zij wordt afgebeeld in het bruine habijt van de clarissen, met boek en kruisbeeld; met lam en soms met leeuwerik (het heet dat zij steeds door zo'n diertje werd begeleid).
Ook bekend als
Colette

Zij werd geboren op 13 januari 1381 in Corbie, Picardië, Frans-Vlaanderen. Haar ouders waren al op gevorderde leeftijd, toen zij geboren werd. Lange tijd had het er zelfs naar uitgezien dat ze helemaal geen kinderen konden krijgen. Daarom hadden ze in hun gebeden Sint Nicolaas († ca 350; feest 6 december) om hulp en voorspraak gevraagd. Ze waren dolgelukkig met hun dochter en drukten hun dankbaarheid uit door het te vernoemen naar Sint Nicolaas: Coleta.

Op haar 18e verloor ze haar beide ouders. Ze weigerde het huwelijk dat haar voogd, een abt, voor haar had geregeld. Ze verlangde liever een leven in dienst van God. Aanvankelijk sloot zij zich aan bij de Begijnen . Vervolgens leidde ze het leven van een kluizenares volgens de regel de franciscaner tertiarissen . Uiteindelijk trad ze in bij de clarissen in haar woonplaats.

In een droom verscheen haar eens de heilige Franciscus van Assisi († 1226; feest 4 oktober); hij was met Sint Clara († 1253; feest 11 augustus) de grondlegger van haar kloosterorde. Hij droeg haar op om de goede geest terug te brengen in de vervallen orde der franciscanen en de vrouwelijke tak ervan, de clarissen. Ze werd algemeen overste en begon in vele Europese kloosters prompt met het herstel van de goede geest, vooral op het punt van de armoede en de mentaliteit. Daarnaast stichtte zij zelf nog zeventien nieuwe vestigingen (o.a. Le Puy-en-Velay); deze zusters staan sinds 1471 bekend als clarissen-coletinnen of arme claren.

Het schijnt dat er rond haar persoon veel wonderen en visioenen hebben plaats gevonden. Zo zou een man uit de dood tot leven hebben gewekt. Ook zou Maria haar eens verschenen zijn, waarbij ze Coleta een in stukken gehakt kind zou hebben laten zien met de woorden: "Zo en nog erger doen de zondaars met mijn zoon Jezus." Het was de tijd van het pauselijk schisma: naast de officiële pausen te Rome resideerden er tegenpausen in de Zuid-Franse stad Avignon. Beide partijen betwistten elkaar op beschamende wijze het leiderschap van de katholieke kerk. Vandaar dat zij tussen haar drukke bezigheden door nog gelegenheid vond om Sint Vincentius Ferrer († 1419; feest 5 april) te steunen bij zijn arbeid om het pauselijk schisma te herstellen.

In haar gebedsleven had zij een bijzondere devotie voor de lijdende Jezus. Coleta stierf tenslotte in het door haar gestichte klooster te Gent.

Verering & Cultuur

Met het oog op haar mogelijke zaligverklaring werden getuigenissen opgetekend van mensen die haar gekend hadden. Dat leverde een reeks anekdotes op. Van belang, omdat ze de geest ademen van wat middeleeuwers onder een heilige verstaan. Zo veel mogelijk gebeurtenissen worden in een miraculeus licht geplaatst en verklaard. Er is een handschrift van bewaard gebleven van ca 1475, bestemd voor Margaretha van York, de derde vrouw van Filips de Stoute.
Compleet met verluchtingen. Zij volgen de levensloop van Coleta: (r=recto, v=verso)
fol. 01r: Coleta geknield voor de monnik die haar levensbeschrijving optekent.
fol. 03r: De jonge Coleta geeft geloofsonderricht aan haar ouders.
fol. 13r: Coleta als tertiaris franciscanes in haar kluis te Corbie.
fol. 16v: Prediking Bernardinus Siena(?) op verzoek van Coleta.
fol. 19r: Hellevisioen Coleta.
fol. 23r: Coleta’s reis naar paus Benedictus XIII te Nice.
Bezetenheid en verlossing van de vooruitgestuurde boodschapster.(Overigens was dit de tegenpaus Benedictus XIII (1394-1423). Zodra Coleta dit tot haar doordrong, herhaalde zij haar aanvraagprocedure bij de wettige paus Martinus V († 1431)).
fol. 23v: Coleta’s bezoek aan paus; inkleding als claris en benoeming tot algemeen overste.
fol. 30r: Hemelse bijstand bij hervorming clarissenorde en bouw nieuwe kloostervestigingen.
fol. 34r: Coleta’s wijnwonder.
fol. 40v: Verschijning Sint Anna met Heilige Familie.
fol. 49r: Pesterijen van de duivel tijdens haar gebed (1).
fol. 68r: Gebedsvisioenen van lijdende en verrezen Christus.
fol. 75r: Woont mis bij; ontvangt van Christus zelf communie.
fol. 80v: Coleta in gebed.
fol. 85v: Twee verschijningen van Maria.
fol. 91r: Coleta maant een stervende geleerde franciscaan te biechten.
fol.103v: Pesterijen van de duivel tijdens haar gebed (2).
fol.104r: Pesterijen van de duivel tijdens haar gebed (3).
fol.111v: Kindje sterft in staat van genade.
fol.112r: Verschijning Twaalf Apostelen.
fol.126r: Van ketterij beschuldigd door twee geleerden.
fol.130r: Coleta’s sterfbed en verschijning aan medezuster in gebed.
fol.137r: Coletawonderen: opwekking van doden.
fol.137v: Coletawonderen: opwekking van dode (uit vagevuur?).
fol.139v: Coletawonderen: genezing doodzieke pater Henri de Baume.
fol.142r: Coletawonderen: verschillende reddingen van verdrinkingsgevaar.
fol.144r: Coletawonderen: bevrijding van franciscaan in Morenland.
fol.145r: Coletawonderen: moeizame bevalling te Besançon succesvol.
fol.148v: Coletawonderen: duivelsuitdrijvingen door Coleta’s bijstand.
fol.151r: Coletawonderen: genezing epilepticus uit Bourgondië.
fol.160r: Coletawonderen: genezing franciscaan met ernstige hoofdpijn.
Haar zaligverklaring volgde pas in 1740 kort na het aantreden van paus Benedictus XIV († 1758). In 1807 werd zij door paus Pius VII († 1823) heilig verklaard.

Patronaten

Zij is patrones van de Franse plaatsen Corbie en Poligny en van de Vlaamse stad Gent. Daarnaast is zij patroonheilige van de clarissen, van dienstmeisjes en van timmerlieden (omdat haar vader timmerman was).
Haar voorspraak wordt ingeroepen tegen hoofdpijn, oogkwalen, koorts en onvruchtbaarheid (omdat haar ouders lange tijd vreesden kinderloos te zullen blijven); daarom wordt haar voorspraak ook gevraagd door aanstaande moeders voor een goede zwangerschap en voorspoedige bevalling.

Afbeeldingen

<1600, Sculptuur. Frankrijk, Jura, Poligny, Monastère Ste.-Claire
ca 1600, Houtsculptuur. België
ca 1600, Houtsculptuur. België
<1900, Hout(?), gips(?). België, Roeselare, parochiekerk
>1900, Standbeeld. Frankrijk, Corbie
1908, glasschilderkunst — Aalst
Coleta wordt in 1406 door paus Benedictus XIII ingekleed in de clarissenorde te Nice. Op de voorgrond twee kardinalen van de onderzoekscommissie; op de achtergrond Pater Henri de Baume ofm, haar geestelijk leidsman, en barones de Brissay, haar beschermvrouwe; deze twee zouden haar later begeleiden terug naar Corbie. Bewaarplaats?
ca 1700, P.clauwet, gravure. Coleta wordt in 1406 door paus Benedictus XIII ingekleed in de clarissenorde te Nice. Op de voorgrond twee kardinalen va…
Li: Een engel overhandigt Coleta een koord uit de hemel: De jonge Coleta, verlicht vanuit de hemel, geeft geloofsonderricht aanr ouders.
ca 1475, handschriftverluchting — Gent. Li: Een engel overhandigt Coleta een koord uit de hemel: De jonge Coleta, verlicht vanuit de hemel, geeft geloofsonderri…
Coleta in haar kluizenarij te Corbie als tertiaris-franciscanes.
ca 1475, handschriftverluchting — Gent. Coleta in haar kluizenarij te Corbie als tertiaris-franciscanes.
Terwijl Coleta in gesprek is met een franciscaner pater zorgt zij ervoor dat een medebroeder preekt voor het volk. Is dat Bernardinus van Siena? Die gebruikte immers graag het IHS-symbool.
ca 1475, handschriftverluchting — Gent. Terwijl Coleta in gesprek is met een franciscaner pater zorgt zij ervoor dat een medebroeder preekt voor het volk. Is da…
Coleta schouwt in haar gebed vanuit een beschermende ijzeren kooi de verschrikkingen van de hel.
ca 1475, handschriftverluchting — Gent. Coleta schouwt in haar gebed vanuit een beschermende ijzeren kooi de verschrikkingen van de hel.
Achtergrond li: Coleta op weg naar paus Benedictus XIII die zich te Nice bevindt. Voorgrond links: een dame was vooruitgestuurd, maar raakt van de duivel bezetenen kleedt zich onwelgevoeglijk. Zij vindt genezing, kleedt zich naar behoren en kondigt de paus Coleta's komst aan.
ca 1475, handschriftverluchting — Gent. Achtergrond li: Coleta op weg naar paus Benedictus XIII die zich te Nice bevindt. Voorgrond links: een dame was vooruitg…
Rechtsboven: Coleta vraagt de paus claris te mogen worden. Hij weigert, waarop de pest uitbreekt. Dan stemt de paus toe, kleedt haar in en benoemt haar meteen tot algemeen overste. (Achter haar knielen: pater Henri de Baume, Blanche van Savoyen, andere geldschieters en medezusters)
ca 1475, handschriftverluchting — Gent. Rechtsboven: Coleta vraagt de paus claris te mogen worden. Hij weigert, waarop de pest uitbreekt. Dan stemt de paus toe,…
Coleta in gebed.
ca 1475, handschriftverluchting — Gent. Coleta in gebed.
Links: Een engel overhandigt Coleta een koord uit de hemel: teken van instemming met haar hervorming van de clarissenorde. Midden: Een engel bezorgt haar geld uit de hemel om de bouw van nieuwe kloostervestigingen te bekostigen. Rechts: de bouw van zo'n nieuw klooster.
ca 1475, handschriftverluchting — Gent. Links: Een engel overhandigt Coleta een koord uit de hemel: teken van instemming met haar hervorming van de clarissenord…
In haar gebed wordt Coleta bezocht door de duivel die haar op alle mogelijke manieren poogt te pesten: Links: giet hij olie uit de olielamp uit over haar gebedenboek en blaast haar kaars uit. Rechts: probeert Coleta de kaars brandende te houden (vgl. evangelie!).
ca 1475, handschriftverluchting — Gent. In haar gebed wordt Coleta bezocht door de duivel die haar op alle mogelijke manieren poogt te pesten: Links: giet hij o…
In haar gebed wordt Coleta bezocht door de duivel die haar op alle mogelijke manieren poogt te pesten: Links: wordt zij met stokken geslagen op de achtergrond wordt zij klem gezet in een vensteropening. Rechts: verschijnt de duivel in de vorm van griezelige wezens (rode mensengedaante, griffioenen, wolven, padden...)
— Gent. In haar gebed wordt Coleta bezocht door de duivel die haar op alle mogelijke manieren poogt te pesten: Links: wordt zij …
In haar gebed wordt Coleta bezocht door de duivel die haar op alle mogelijke manieren poogt te pesten: Links: verschijnen vreemde menselijke wezens om haar af te leiden. Rechts: toont hij haar de lijken van gehangenen om haar schrik aan te jagen.
ca 1475, handschriftverluchting — Gent. In haar gebed wordt Coleta bezocht door de duivel die haar op alle mogelijke manieren poogt te pesten: Links: verschijne…
Aan Coleta (en Sint Franciscus!) verschijnt Sint Anna met de Heilige Familie. Volgens de middeleeuwse opvatting was Anna achtereenvolgens drie keer getrouwd. Dit tot troost van Karel de Stoute die achter de beide heiligen knielt met aan zijn zijde Margaretha van York, zijn derde(!) vrouw. Het gebedenboek waaraan deze verluchtingen zijn ontleend behoorde toe aan die Margaretha. Rechts op achtergrond steekt de evangelist Johannes een ring aan de vinger van Coleta, bevestiging van haar gelofte van maagdelijkheid.
ca 1475, handschriftverluchting — Gent. Aan Coleta (en Sint Franciscus!) verschijnt Sint Anna met de Heilige Familie. Volgens de middeleeuwse opvatting was Anna…
Twee Mariaverschijningen: Links: Maria verschijnt haar in een tijd van lijden. Rechts: verschijnt haar Maria aan de hemel.
ca 1475, handschriftverluchting — Gent. Twee Mariaverschijningen: Links: Maria verschijnt haar in een tijd van lijden. Rechts: verschijnt haar Maria aan de heme…
Links: In haar gebed verschijnen de twaalf apostelen aan Coleta. (Op de voorgrond Johannes met kelk waaruit een gifduiveltje te voorschijn komt; aan zijn rechterhand - voor ons links van hem: Petrus met sleutel). Rechts: Een medezuster schouwt hoe zij met de twaalf apostelen in de hemel verkeert.
— Gent. Links: In haar gebed verschijnen de twaalf apostelen aan Coleta. (Op de voorgrond Johannes met kelk waaruit een gifduive…
Christus verschijnt: Links: als Man van Smarten met lijdensattirbuten. Rechts: als Verrezene.
ca 1475, handschriftverluchting — Gent. Christus verschijnt: Links: als Man van Smarten met lijdensattirbuten. Rechts: als Verrezene.
Coleta woont mis bij. Links: en heeft gezien hoe de misdienaar water in plaats van wijn in de kelk heeft gedaan. Rechts: Christus zelf reikt haar de communie uit.
ca 1475, handschriftverluchting — Gent. Coleta woont mis bij. Links: en heeft gezien hoe de misdienaar water in plaats van wijn in de kelk heeft gedaan. Rechts:…
Voorgrond: De kelderzuster vergeet de stop op het wijnvat terug te doen zodat het leegloopt. Op Coleta's gebed (achtergrond) blijkt het weer volkomen gevuld.
ca 1475, handschriftverluchting — Gent. Voorgrond: De kelderzuster vergeet de stop op het wijnvat terug te doen zodat het leegloopt. Op Coleta's gebed (achtergr…
Links: Coleta bezoekt een geleerde franciscaner pater die stervende is. Zij maant het aan te biechten, en weet... Rechts: ... weet dat hij tot drie keer toe uit schaamte een onwaardige biecht spreekt.
ca 1475, handschriftverluchting — Gent. Links: Coleta bezoekt een geleerde franciscaner pater die stervende is. Zij maant het aan te biechten, en weet... Rechts…
Coletawonderen: Coleta voorziet dat een kind later de verkeerde weg op zal gaan en verkrijgt op haar gebed dat het vroeg sterft in staat van genade.
ca 1475, handschriftverluchting — Gent. Coletawonderen: Coleta voorziet dat een kind later de verkeerde weg op zal gaan en verkrijgt op haar gebed dat het vroeg…
Twee geleerden beschuldigen Coleta van ketterij. Zij verdraagt het onrecht. (Niet lang daarna zullen beide mannen sterven...)
ca 1475, handschriftverluchting — Gent. Twee geleerden beschuldigen Coleta van ketterij. Zij verdraagt het onrecht. (Niet lang daarna zullen beide mannen sterve…
Rechts: Coleta sterft te midden van de zusters; naast haar bed zit pater Pierre de Vaux. Links verschijnt Coleta aan een medezuster in gebed.
ca 1475, handschriftverluchting — Gent. Rechts: Coleta sterft te midden van de zusters; naast haar bed zit pater Pierre de Vaux. Links verschijnt Coleta aan een…
Hemelopneming.
. Hemelopneming.
Coleta geknield voor de monnik die haar levensbeschrijving optekent.
ca 1475, handschriftverluchting — Gent. Coleta geknield voor de monnik die haar levensbeschrijving optekent.
Coleta verschijnt aan zuster.
. Coleta verschijnt aan zuster.
Coletawonderen: Coleta brengt een doodgeboren kindje tot leven zodat het kan worden gedoopt.
ca 1475, handschriftverluchting — Gent. Coletawonderen: Coleta brengt een doodgeboren kindje tot leven zodat het kan worden gedoopt.
Coletawonderen: Op Coleta's gebed wordt een dode opgewekt. Suggereert de rood-oranje kleur dat het geschiedt in het vagevuur?
ca 1475, handschriftverluchting — Gent. Coletawonderen: Op Coleta's gebed wordt een dode opgewekt. Suggereert de rood-oranje kleur dat het geschiedt in het vage…
Coletawonderen: Coleta bezoekt de doodzieke franciscaner pater Henri de Baume. Door haar bijstand (letterlijk!) vindt hij genezing.
ca 1475, handschriftverluchting — Gent. Coletawonderen: Coleta bezoekt de doodzieke franciscaner pater Henri de Baume. Door haar bijstand (letterlijk!) vindt hi…
Coletawonderen: Een man in Bourgondië lijdt aan epilepsie. Op Coleta's gebed (geknield op de achtergrond) vindt hij genezing.
ca 1475, handschriftverluchting — Gent. Coletawonderen: Een man in Bourgondië lijdt aan epilepsie. Op Coleta's gebed (geknield op de achtergrond) vindt hij gene…
Coletawonderen: Op haar gebed ontkomen ze aan een ramp. Blanche van Savoyen te paard (op achtergrond) dreigt te worden meegesleurd door de golven. Op Coleta's voorspraak wordt ze gered. Hetzelfde overkomt een Bourgondische edelman te paard (links op de rotsen). België, Gent, Bethlehemklooster.
ca 1475, handschriftverluchting — met medezusters in een koets onderweg. Coletawonderen: Op haar gebed ontkomen ze aan een ramp. Blanche van Savoyen te paard (op achtergrond) dreigt te worden m…
Coletawonderen: Een franciscaan is in Morenland gevangen genomen en hoopt op de marteldood. Maar Coleta kondigt zijn aanstaande bevrijding aan. Die is onderweg in de persoon van de man op de rug gezien.
ca 1475, handschriftverluchting — Gent. Coletawonderen: Een franciscaan is in Morenland gevangen genomen en hoopt op de marteldood. Maar Coleta kondigt zijn aan…
Coletawonderen: Op Coleta's gebed (geknield op achtergrond) verloopt een moeizame bevalling bij een aanstaande moeder te Besançon voorspoedig.
ca 1475, handschriftverluchting — Gent. Coletawonderen: Op Coleta's gebed (geknield op achtergrond) verloopt een moeizame bevalling bij een aanstaande moeder te…
Coletawonderen: Door Coleta's bijstand (letterlijk!) worden bezetenen bevrijd van duivels.
ca 1475, handschriftverluchting — Gent. Coletawonderen: Door Coleta's bijstand (letterlijk!) worden bezetenen bevrijd van duivels.

© A. van den Akker s.j. / A.W. Gerritsen — overgenomen van heiligen.net