Macarius van Jeruzalem

Hij was de 39ste patriarch van die stad. Als zodanig was hij een fervent tegenstander van de ariaanse ketters.

Tijdens zijn bisschopsperiode hervond de heilige keizerin-moeder Helena († 328; feest 18 augustus)de relieken van het Heilig Kruis. Daarover wordt verteld in de legenda Aurea:

Precies op de plek waar vroeger Jezus gekruisigd was - zo lezen wij althans in de Kerkgeschiedenis stond op dat moment een Venustempeltje, dat keizer Hadrianus (117-138) daar nog had laten neerzetten met de bedoeling dat wanneer een christen daar ging bidden, het leek alsof hij tot Venus bad. Vandaar dat sindsdien niemand daar meer heen was gegaan en de plek uiteindelijk zo goed als volkomen in vergetelheid was geraakt.

De koningin liet het tempeltje tot op de grond toe afbreken, vervolgens liet ze de grond omspitten en ploegen. Daarop omgordde zich Judas en begon met alle kracht die in hem was te graven. Twintig voet onder de aarde stootte hij op drie kruisen. Die bracht hij onmiddellijk naar de koningin boven. Helaas waren ze niet in staat Christus' kruis te onderscheiden van de kruisen der misdadigers. Daarom legden ze de kruisen midden in de stad en wachtten af of de Heer zijn macht zou tonen. En zie, op het negende uur droeg men daar een dode jongeman voorbij. Judas liet de baar stilhouden en legde vervolgens het eerste en het tweede kruis op de dode. Maar hij verroerde zich niet. Maar toen men het derde op hem legde, werd de dode onmiddellijk weer levend.

Maar in de kerkgeschiedenis lezen we dat één van de adellijke vrouwen uit de stad op dat moment stervende was. De bisschop van Jeruzalem, Macarius, liet nu het eerste en het tweede kruis over haar heen leggen; maar het één noch het ander hielp. Echter, toen hij het derde op haar legde, sloeg zij de ogen op en bleek weer gezond.

Macarius is ook bekend als grondlegger van de kerk van het Heilig Graf.