Theofanes de Belijder

Theofanes de Belijder (ook van Mysië , van Samothrace of van Sigriane ); stichter & abt; † 817.
Feest 12 maart

Hij zou geboren zijn rond het jaar 760 uit rijke ouders. Maar al vroeg werd hij wees. Zijn opvoeding kreeg hij aan het hof van de Byzantijnse keizer Constantinus Copronymus (740-775). De keizer arrangeerde ook een huwelijk voor hem. Maar hij droomde van het monniksideaal. Hij wist zijn bruid er zo vurig over te vertellen dat ze besloten als broer en zus te leven. Uiteindelijk gaven ze al hun aanzienlijke bezittingen weg aan goede doelen, lieten hun slaven vrij en kozen voor het monniksideaal. Zij trok zich terug in een klooster in de Zee van Marmora. Hij vestigde zich als kluizenaar op de Sigrianisberg bij het dorpje Polychronion, in de buurt van Cyzicus (= het huidige Erdek in Noord-Westen van Turkije). Hij was toen ongeveer twintig jaar.

Uit zijn vestiging op de Sigrianisberg groeide een monniksgemeenschap. Bijna dertig jaar lang was hij er abt en geestelijk leidsman (hegoumen). Rond zijn vijftigste kreeg hij last van nierstenen en moest veel het bed houden.

Intussen woedde in de oosterse kerk de beeldenstrijd. Op het Concilie van Nicea van 787 was het iconoclasme veroordeeld. Volgens sommigen was ook Theofanes daar bij geweest.

In 813 trad Leo de Armeniër als keizer aan (813-820). Hij was een fervent voorstander van het iconoclasme . Hij zette alles op alles om zijn ideeën door te drijven, niet goedschiks, dan kwaadschiks. Zo werd Theofanes opgepakt, naar Byzantium gehaald en in de gevangenis geworpen. Twee jaar lang bracht hij daar door in erbarmelijke omstandigheden. Toen werd hij veroordeeld tot verbanning naar het eilandje Samotrace in de Egeïsche Zee. De afgelopen ontberingen hadden hem zo verzwakt dat hij daar amper drie weken na aankomst stierf.