Heiligen.net

Eupsychius van Cesarea

† 362 · Cappadocië (= tegenwoordig Midden-Turkije) · martelaar ten tijde van Julianus de Afvallige

Eupsychius van Cesarea
ca 1800, (?), plafondschildering — Athos, Griekenland

Feest 9 april

Het verhaal vertelt dat hij van aanzienlijke afkomst was en werd opgevoed in het christelijk geloof. Hij trouwde met een meisje van zijn stand. Maar zijn huwelijk heeft niet langer dan één dag geduurd. Want op zijn trouwdag werd er in de stad een feest gehoudenter ere van de godin Fortuna. Met een aantal kornuiten trok hij op naar de tempele, waar hij eerst alle afgodsbeelden van hun voetstuk haalde en verbrijzelde om uiteindelijk het tempeltje zelf met de grond gelijk te maken. Keizer Julianus was woedend en kondigde een aantal forse strafmaatregelen af: de schuldigen moesten de doodstraf ondergaan; een groot aantal christenjongens werd onder de wapenen geroepen (wat in die tijd gewetensnood met zich meebracht: een christen kon niet in het leger dienen, want dan moest hij mensen doden end at was tegen de Tien Geboden); bovendien werd de christenen een gigantische belasting opgelegd waaruit de herbouw van de Fortunatempel bekostigd moest worden en tenslotte raakte de stad haar erenaam Cesarea (= keizerstad) kwijt: deze was haar nog toegekend door keizer Claudius Caesar: voortaan zouz e weer als vroeger Maza heten.

Eupsychius werd aan een boom vastgebonden en na gruwelijke martelingen om het leven gebracht. Toen keizer Julianus op zijn veldtocht door Cappadocië trok, ging bisschop basilius van Constantinopel hem tegemoet met drie broden, het teken van eerbetoon en welkom. De kezer van zijn kant bood de bisschop een handvol stro. Daarop sprak Basilius: "Keizer, u maakt ons belachelijk. Wij geven u van ons brood, dagelijsk voedsel voor iedereen, en u weet niet beter te doen dan ons wat armazalig stro toe te stoppen." Waarop de keizer geantwoord zou hebben: "Wacht maar, als ik van mijn overwinning op de Perzen terugkom: dan zul je nog enkel dit stro van me te vreten krijgen!" Maar de keizer keerde niet terug van zijn veldtocht. Hij werd in Perzië het slachtoffer van een ellendige dood, die precies bij hem paste.

Nu bouwden de inwoners triomfantelijk een kerk ter ere van Eupsychius. Niet lang daarna nodigde Basilius zijn collega-bisschoppen uit de omtrek uit om het feest van Euosychius te komen meevieren.

Afbeeldingen

In de koepel staan de heiligen afgebeeld van 1 t/m 13 april, volgens de Grieks-Orthodoxe kalender. Te beginnen bij het tweetal boven de kop van de duif die de Heilige Geest symboliseert. Opm.: hieronder geldt steeds: 'rechts' = 'tegen de klok in'. Dat zijn rechts Elisabeth van Egypte (1 april; volgens de Romeinse kalender 2 april: † 5e eeuw) en links haar geestelijk leidsman Zosimas (4 april: † 5e eeuw). Rechts van Elisabeth staat Titus de Wonderdoener (2 april: † 9e eeuw); rechts van Titus: Nicetas de Belijder (3 april: † 824). Op 4 april behoorde eigenlijk Zosimas te staan, maar omdat hij al is afgebeeld bij Maria van Egypte wordt hij nu overgeslagen. Rechts van Nicetas: links de martelaar Theodulus, rechts Agathapodus (5 april: † 303). Rechts van deze twee: Eutychius van Constantinopel (6 april: † 582). Rechts van Eutychius (onder de pootjes van de duif): Calliopus van Pompeiopolis (7 april: † 303). Rechts van Calliopus: Herodion van Patras (8 april: † 1e eeuw); rechts van Herodion: Eupsychius van Cesarea (9 april: † 362). Rechts van Eupsychius: Terentius van Cartjago (10 april: † 250); rechts van Terentius: Antipas van Pergamum (11 april: † 90). Rechts van Antipas (dus links van Maria en Zosimas): Basilius van Parium (12 april: † 750). In de hoek links onder Maria en Zosimas: Maximus Durostorum en Quinctillianus (13 april: † 303). In de andere hoek: rechtsonder: (waarschijnlijk) de marteldood van Simeon van Seleucië (21 april: † 341). In de hoek daartegenover over de diagonaal: links Elisabeth de Wonderdoenster (24 april: † 540) en rechts daarvan Pasicrates van Durostorum en Valentinus (24 april: † 228). De afbeelding in de vierde hoek is niet goed thuis te brengen. Verder onder Titus de Wonderdoener: de gekruisigde Maura van Antinoë (3 mei: † 298). 18e (?) eeuw, koepelbeschildering.
— Athosberg. In de koepel staan de heiligen afgebeeld van 1 t/m 13 april, volgens de Grieks-Orthodoxe kalender. Te beginnen bij het t…
18e eeuw, maandicoon (detail) — Traben-Trarbach

Bronnen

© A. van den Akker s.j. / A.W. Gerritsen — overgenomen van heiligen.net

Eupsychius van Cesarea · Heiligen.net