Antipas van Pergamum

Het enige dat we van hem weten staat vermeld in het Nieuw-Testamentische bijbelboek van de Apokalyps (of Openbaring):

'En schrijf aan de engel van de gemeente te Pergamum:

"[-] U hebt het geloof in mij niet verloochend, ook niet in de dagen van Antipas, mijn trouwe getuige, die gedood werd bij u, daar waar de satan woont"' (Apokalyps 2,13).

We kennen dus niet de omstandigheden van zijn marteldood, noch weten wij, of hij een ambt bekleedde. Omdat zijn naam in geen enkele bron voorkomt, lijkt het onwaarschijnlijk, dat hij bisschop was te Pergamum.

Toch bestaat er in de oosterse kerk een traditie, die juist wel beweert dat Antipas de bisschop was van Pergamum. Op het moment, dat hij ten tijde van de christenvervolgingen van keizer Domitianus (81-96) werd gearresteerd en voor de rechter geleid, was hij volgens de overlevering al een bejaard man. Daarom trachtte de rechter hem ervan te overtuigen, dat de heidense godsdienst reeds steunde op een veel langere geschiedenis dan de nieuwe eredienst, waaraan hij, Antipas, zich overgaf. Antipas van zijn kant wees de rechter op de ouderdom van de Heilige Schrift. Bovendien was de leer die daarin stond veel consequenter en voor veel minder uitleg vatbaar dan al die veelsoortige beweringen van de Griekse filosofen uit het verleden. Om nog maar te zwijgen van de ethische levenshouding der heidense goden tegenover de eigenschappen van de ene God der christenen.

De rechter voelde zich diep gekrenkt. In zijn woede liet hij de eerbiedwaardige grijsaard in een koperen stier opsluiten, waarna deze door vuren werd verhit. Luid hoorbaar bad de martelaar voor zijn vijanden en zong lofliederen voor God: zo is hij gestorven.