Donan van de Hebriden met 22 anderen

Naar het schijnt was hij van Ierse afkomst; hij was monnik geworden op het beroemde kloostereiland Iona onder de stichter-abt Sint Columkille († 597; feest 9 juni). Op zijn beurt stichtte hij een klooster te Eigg op de Hebriden Daar werd hij met tweeëntwintig gezellen om het leven gebracht.

Anderen zeggen dat het er tweeënvijftig waren; er schijnt een lijst te bestaan waar vijftig namen op staan.
^Spt.1983p:72

De toedracht is niet helemaal duidelijk. In ieder geval vielen rovers het eiland binnen in de paasnacht van 618. Waarschijnlijk waren het Vikingen. Ze dreven de monniken samen in de refter, en staken die vervolgens in brand. Wie probeerde te vluchtte, werd met het zwaard gedood.

Een andere traditie weet te vertellen dat Sint Donan de overvallers vroeg te wachten tot na de mis, en de plek waar ze de geest voedden met de paasvreugde, niet te bezoedelen met hun bloed. Dan liever de plek waar ze dagelijks het lichaam voedden, de refter. Klaarblijkelijk hebben de moordenaar ermee ingestemd. Daar werden ze met het zwaard gedood. Anderen beweren, zoals gezegd, dat alles in brand werd gestoken.

Er is een gerucht dat er een hooggeplaatste vrouw achter dit alles zat. Door de vestiging van het klooster op het eiland, was zij de graasrechten voor haar kudde kwijtgeraakt. Die had ze willen terugveroveren door de monniken uit de weg te ruimen.

Er zijn minstens elf kerken in Schotland aan hem toegewijd. Ze heten St-Donan (in Uig), Kildonnan (= ‘Donankerk of klooster’: bv. S.Uist) of Kildonnan, zoals in Sutherland, Arran en Eigg).