Modoald van Trier
† ca 640 · Duitsland · bisschop

- Ook bekend als
- Modoaldus, Mutwald
Er is een levensbeschrijving van hem bewaard gebleven. Deze werd naar aanleiding van de overbrenging van zijn relieken naar klooster Helmarshausen bij Kassel in het bisdom Paderborn, in opdracht van de abt aldaar opgesteld in 1107 door abt Stefanus van het St-Jacobusklooster te Luik.
Hij was afkomstig uit Aquitanië en had volgens de overlevering minstens twee heilige zussen. De ene was Sint Severa (zie verderop) en de andere Sint Ida of Iduberga († 652; feest 8 mei).
Ida (of Itta) huwde met de Frankische hofmeier Pepijn de Oudere van Landen († 639; feest 21 februari). Na de dood van haar man stichtte zij mede door toedoen van bisschop Amandus († ca 675; feest 6 februari) op haar grondgebied klooster Nijvel, dat beroemd zou worden door haar dochter, abdis Geertruida († 659; feest 17 maart). Daarnaast schonk zij Sint Foillan († 665; feest 30 oktober) een gedeelte van haar grondgebied om er het klooster van Fosses in de Ardennen te stichten.
Wellicht door toedoen van zijn zwager Pepijn kreeg ook hij een adviseursfunctie in de staf van koning Dagobert I (629-639). Omdat hij in gunstige zin de aandacht op zich vestigt, lijkt hij de aangewezen man om Sint Sabaudus op te volgen als nieuwe bisschop van Trier; over het jaar van zijn benoeming lopen de meningen uiteen van 614 tot 623. In ieder geval is hij aanwezig op de bisschoppenconferentie van Metz in 623/24. Ook is er een door bisschop Desiderius van Cahors († 655; feest 15 november) aan hem gerichte brief bewaard gebleven, waarin hij wordt bedankt voor bewezen weldaden. Tot zijn leerlingen behoort de latere heilige abt en martelaar Germanus van Granfelden († 675; feest 21 februari).
Deze zou zich eerst terugtrekken in klooster Remiremont in Lotharingen; vandaar toetreden tot het beroemde door Sint Columbanus gestichte klooster Luxeuil in Bourgondië, en vandaar tot abt gekozen worden van Granfelden, Zwitserland. Hij werd om het leven gebracht, toen hij probeerde de armen te beschermen tegen de plundertochten van hertog Atticho.
Hij sticht in Trier twee nonnenkloosters. Het eerste was Sint Maria ad Horreum (= 'opslagplaats'), zo genoemd, omdat het klooster werd gesticht in de gebouwen en op het terrein van de voormalige Romeinse graansilo's lag langs de oever van de Moezel, die thans aan de Frankische koning toebehoorden; de naam verbasterde tot 'Öhren'; later kreeg het de naam 'St-Irminen' naar de invloedrijke abdis Sint Irmina (zie verderop). Hij plaatst het onder leiding van zijn nicht Sint Modesta. Het andere wijdt hij toe aan de martelaar Sint Symforianus van Autun († ca 178; feest 22 augustus); hier benoemt hij zijn zus Severa tot eerste abdis.
Als deze legende op waarheid berust, zou Modoald in ieder geval vóór 623/24 al bisschop zijn geweest, wat niet onmogelijk is, gezien de vermoedelijke sterfdatum (ca 614) van zijn voorganger Sabaudus. Of er in 621 inderdaad een bisschoppensynode te Reims heeft plaats gevonden, is mij niet bekend; in ieder geval was er een in het jaar 624/5, ten tijde van bisschop Sonnatius van Reims († eerste helft 7e eeuw; feest 20 oktober), waarbij Modoald aanwezig was, aldus de Acta bij Sint Basinus (nr.2). Is dit de bisschoppenvergadering van Sulpitius' verzoek aan Modoald? Volgens deze zelfde aantekening zou Modoald daarna nog dertig jaar bisschop geweest zijn, maar dat klopt weer niet helemaal met het jaar van aantreden van zijn opvolger Numerianus.
Modoald staat ook aan de basis van het St-Martinusklooster te Münstermaifeld en van Tholey, waarvan we Sint Wendelin (de eerste?) abt geweest zou zijn; hij is het ook nog die instemt met de benoeming van diens opvolger Roding († a 690; feest 17 september). Koning Dagobert doet hem rijke schenkingen aan landgoederen voor zijn nieuwe kloostervestigingen, terwijl hij er intussen niet voor terugschrikt de koning ernstig te berispen, als die zich overgeeft aan allerhande uitspattingen en losbandigheden, vooral wanneer deze ten koste gaan van de armen. Via zijn betrekking aan het hof staat hij in verbinding met de grote mannen van zijn tijd, zoals Sint Arnulfus van Metz († 641; feest 18 juli), Sint Kunibert van Keulen († 663; feest 12 november), Sint Donatus van Besançon († ca 660; feest 7 augustus), Sint Sulpitius II van Bourges († 647; feest 17 januari) en nog anderen.
Verering & Cultuur
In de bronnen loopt zijn sterfdatum uiteen van ca 630 tot 647/49; meestal kiest men voor ca 640. De gelovigen van Trier herinneren hem zich als 'vader van de armen en toevlucht voor noodlijdenden'. Hij werd bijgezet in 'zijn' St-Symforianusklooster, maar later overgebracht naar St-Paulinus. In 1107 verhuisde een deel van zijn relieken naar Helmarshausen.
Hij werd als bisschop opgevolgd door Sint Numerianus.
Afbeeldingen

Bronnen
- •Acta Sanctorum quotquot toto orbe coluntur... coll. J. Bollandus' Antwerpen/Brussel/Paris 1643ff (3e druk 1863ff). (mei:iii» p:50)
- •BEISSEL, Stephan 'Die Verehrung der Heiligen und ihrer Reliquien in Deutschland im Mittelalter mit einem Vorwort zum Nachdruck 1976 von Horst Appuhn' Darmstadt, Wissenschaftliche Buchgesellschaft, 1983. ISBN 3-534-06765-7
- •BRIEMLE, Theodosius, P. 'Unsere Heiligen. Namensdeutung und Lebensnotizen von 2600 Heiligen' Stuttgart, Schwabenverlag, 1953
- •Franse vert., p. 122
- •GUÉRIN, Mgr. Paul 'Petits Bollandistes. Vies des Saints de l'Ancien en du Nouveau Testament, des Martyrs, des Pères, des Auteurs sacrés et ecclésiastiques des vénéables et autres personnes mortes en odeur de sainteté...' etc. Paris, Bloud & Barral, 1880 (XVII tomes et III suppléments), p. 502
- •HINKEL, Helmut 'Die Diözesanheiligen im deutschsprachigen Raum' Topos Taschenbücher 172. Mainz, Matthias Grünewald-Verlag, 1987. ISBN 3-7867-1316-2, p. 124
- •HARNEY, Martin P. - s.j. 'Brother and Sister Saints' New Jersey, Paterson, St.Anthony Guild Press, 1957.
- •KIRSCHBAUM, Engelbert (begründet). Herausgegeben von Wolfgang Braunfels 'Lexikon der christlichen Ikonographie. Erster bis Achter Band' Rom/Freiburg/Basel/Wien, Herder, 1990. ISBN 3-451-21806-2
- •SCHÜTTE, Albert 'Handbuch der deutschen Heiligen. Alphabetisches Verzeichnis der deutschen Heiligen, Seligen, Ehrwürdigen und Gottseligen' Köln, Bachem, 1941, p. 266
- •Dries van den Akker s.j./2005.03.16
© A. van den Akker s.j. / A.W. Gerritsen — overgenomen van heiligen.net