Sarah-le-Kâli

Zij wordt vereerd als de zigeunervrouw die de beide Maria's van een wisse dood heeft gered.

Het zou hier gaan om Maria Salome, de moeder van de apostelen Johannes en Jacobus, en om Maria Jacoba: zij zou een zus geweest zijn van Jezus' moeder Maria. Volgens de evangelist Lukas behoorden beiden met Johanna van Chusas tot het drietal vrouwen dat toezag hoe Jezus begraven werd, en vervolgens op de eerste dag van de week naar het graf terugkeerde om Hem de laatste eer te bewijzen. Daar waren ze in de haast van de voorbereiding op de sabbat twee dagen tevoren niet aan toegekomen. Maar ze vonden het graf leeg.

Legende 1
De legende vertelt, hoe een groepje volgelingen van Jezus in de jaren na diens Hemelvaart - waarschijnlijk rond het jaar 40 - door de inwoners van Jerusalem in een gammel bootje de zee op werden gestuurd. Het vaartuigje had geen zeilen of roeispanen. Ook was er geen voedsel aan boord. Zo waren ze overgeleverd aan de grillen van de zee. Tot het gezelschap zou Lazarus behoord hebben, die door Jezus uit de dood was teruggeroepen; daarnaast zijn beide zusters Martha en Maria, welke laatste in de traditie vanouds wordt vereenzelvigd met Maria Magdalena. Bovendien dus de zojuist genoemde Maria's, die weer werden vergezeld door hun zwarte dienstertje Sarah. Volgens sommige verhalen zaten deze laatste drie vrouwen in een apart bootje. Ze landden bij het plaatsje dat sindsdien naar hen is genoemd: Saintes-Maries-de-la-Mer (= de heilige Maria's aan Zee).

Legende 2
Over de rol van de zwarte Sarah is echter ook een heel ander verhaal in omloop. Daarin wordt verteld, hoe de aanvoerster van de zigeuners die aan de monding van de rivier de Rhône woonden, Sarah-le-Kâli geheten, op een dag een bootje op de golven zag rondzwalken; er zaten twee vrouwen in. Ze waren volkomen overgeleverd aan de woeste golven van de zee. Zij herkende de twee onmiddellijk. Juist enkele nachten tevoren had ze ze namelijk in een droom onder het kruis van Jezus zien staan. Nu dreigden zij in hun gammele bootje te vergaan. Zonder te dralen wierp ze haar mantel op de golven. Deze bleef drijven, zodat de twee vrouwen daaroverheen veilig aan land konden komen.

Overal in Saintes-Maries vindt men afbeeldingen van het tafereel van de drie vrouwen apart in hun bootje.

In het heiligdommetje van de beide Maria's wordt het verhaal van Sarah's mantel in ere gehouden: de Maria's staan er afgebeeld, gehuld in echte mantels.

Op de vooravond van het feest der beide Maria's, dus op 24 mei, wordt het feest van Sarah gevierd, patrones van de zigeuners. Van heinde en ver komen ze in de week die daaraan voorafgaat, samengestroomd om deel te nemen aan de uitbundige processie, waarbij de beeltenis van de zwarte Sarah - hún huidskleur! - feestelijk wordt rondgedragen tot in de golven aan toe.
De dag erna is er een processie met de beeltenis der beide Maria's.