Dimfna van Geel (met Gerebern)

Hun verhaal speelt zich af tegen het einde van de 7e eeuw, terwijl de oudste versie van de legende voor het eerst werd opgeschreven rond het jaar 1200. Niet de historische betrouwbaarheid is dus het belangrijkste van dit verhaal, maar de boodschap, de bewondering en de geloofsovertuiging die eruit spreken.

Legende
De legende weet te vertellen dat Dimfna een dochter was van een heidense Ierse koning en een christengelovige koningin. Toen de koningin niet lang na Dimfna's geboorte overleed, werd haar opvoeding, zoals toen niet ongebruikelijk was, aan anderen overgelaten. Die mensen waren christen. Zonder medeweten van haar vader liet de jonge Dimfna zich dopen en beloofde in de stilte van haar gebed voor de rest van haar leven uit eerbied voor God maagd te blijven. Gerebern was de priester die haar het doopsel toediende en waarschijnlijk bevestigde in haar vrome plannen.

Intussen zocht de koning naar een waardige plaatsvervangster voor zijn overleden gemalin. Maar de enige die haar enigszins in schoonheid en karakter benaderde,... was zijn eigen dochter: Dimfna. Met haar wilde hij dus in het huwelijk treden. Dimfna vluchtte in gezelschap van haar geestelijk leidsman, Gerebern, en van een hogere ambtenaar en diens vrouw. Ze zochten een goed heenkomen in de Belgische Kempen, maar werden er tenslotte door de fanatieke koning achterhaald. Hij doodde eerst de priester Gerebern. Toen zijn hardnekkig aanhouden bij zijn dochter geen resultaat bleek te hebben, bracht hij in blinde woede met één houw van zijn zwaard ook haar om het leven.

Dit drama moet zich afgespeeld hebben in de omgeving van Geel (te Westerlo?) in de tweede helft van de 7e eeuw. De legende weet nog te vertellen dat de vorst zijn straf niet ontging: hij werd krankzinnig van verdriet, eenzaamheid en wroeging.

Dat is er dan ook de reden van dat tot op de dag van vandaag het plaatsje Geel bekend staat om zijn opvang van geestelijk gehandicapten.

In de 13e eeuw werden haar relieken naar de kerk van Geel overgebracht. Daar werd een tegel met haar naam bewaard die ter genezing om de hals van krankzinnigen werd gehangen. In Geel verzorgt men al sinds de middeleeuwen geesteszieken door hen op te nemen en aan het arbeidsproces te laten deelnemen met de heilige als schutspatrones. Elke vijf jaar vindt er een grote ommegang plaats, de Dymfnaprocessie).
In het Ierse Monaghan wordt zij vereerd als St Damnat.
De relieken van Dimfna rusten nog in Geel, maar die van Gerebern werden geroofd door 'heilige rovers uit Xanten' aan de Rijn.
Dimfna wordt aangeroepen tegen krankzinnigheid, toevallen en duivelse bezetenheid; ook tegen slaapwandelen.
Zij wordt afgebeeld met een kroon op haar hoofd (verwijst naar haar koninklijke afkomst); vaak heeft zij een zwaard bij zich (verwijst naar haar marteldood).