Heiligen.net

Lidwina van Schiedam

† 1433 · Nederland · maagd en mystica

Lidwina valt op het ijs.
1498, Houtsnede, door Joannes Brugman
Patroon van
ZiekenZiekenpastoraat
Ook bekend als
Lidia, Liduina, Lidwiga, Lidwine, Lidwyna, Ludwiga, Ludwina, Lydie, Lydwina, Lydwine
Onder: Overweging door Lidwina

Zij werd in 1380 te Schiedam uit arme ouders geboren. In 1395 kwam zij bij het schaatsen op het ijs ten val. Dat was het begin van een ongeneeslijk en zeer pijnlijk ziekteproces. Zij at bijna niets en leefde nagenoeg alleen van de heilige communie die haar regelmatig door de kapelaan van de parochiekerk werd gebracht. Het schijnt dat zij haar pijn heldhaftig droeg en dat zij haar bezoekers vol liefde en aandacht te woord stond. Op die manier was zij een bron van inspiratie voor haar omgeving. Maar ze moest ook meemaken, dat zij als een zonderling of zelfs bedriegster werd beschouwd.

Zo logeerde op 10 oktober 1425 hertog Filips van Bourgondië in de stad Schiedam. Omdat Lidwina een beroemdheid was, gingen een aantal dienaren van de hertog in gezelschap van de plaatselijke pastoor, Jan Engel, bij haar langs. Het was na de maaltijd. Eenmaal binnen begonnen die knechten liederlijke taal uit te slaan; ze beschuldigden haar ervan dat ze een bedriegster was, dat ze net deed alsof ze streng vastte, maar intussen 's nachts stiekem at en dat ze de bijslaap van de pastoor was. De pastoor probeerde tussenbeide te komen, maar hij werd honend het huis uit gejaagd. Vervolgens staken ze een kaars aan, rukten de gordijnen van Lidwina's bedstee opzij, en begonnen aan de dekens te trekken.

Lidwina's nichtje Pieternel sprong ertussen om haar zieke tante te beschermen, maar de onverlaten smeten haar ruw opzij. Daarbij stootte zij zich pijnlijk tegen het bankje bij het altaar, dat in Lidwina's kamer stond. Haar heupen en lendenen deden zo'n pijn, dat ze vanaf dat moment tot aan haar dood enkele maanden later mank liep en zich hinkend voortbewoog.

Deze Petronilla (of Pieternel) was een dochter van Sint Lidwina's broer. Zij kwam haar tante op haar ziekbed geregeld verzorgen. Eind december, begin januari werd Pieternel ziek. Ze stierf op 14 januari 1426 's avonds om een uur of tien. Lidwina heeft nog afscheid van haar kunnen nemen.

Na haar dood herinnerde Lidwina zich een soort droomvisioen van enkele dagen tevoren. Daarin had ze gezien, hoe een stoet aartsvaders, profeten, apostelen, martelaren , belijders, maagden, priesters en leken met kruisen en brandende kaarsen de kerk van Schiedam uit waren getrokken. Ze hadden hun schreden gericht naar een huisje in de stad, haalden daar een dode op en keerden plechtig weer terug. De overledene had drie kronen: een op haar hoofd en een in elke hand.

Nu - na Pieternels dood - besefte Lidwina, dat dit visioen een voorspelling geweest moest zijn van de dood van haar nichtje. Enerzijds was Lidwina gelukkig te weten, dat ze in de eeuwige zaligheid was opgenomen. Anderzijds had ze veel verdriet over het verlies van iemand die haar steeds met zoveel liefde en zorg terzijde had gestaan en die had gedeeld in al haar geestelijke gaven.

In de twee maanden die volgden op Pieternels dood maakte ze een tijd door waarin ze het gevoel had door God verlaten te zijn.

Reeds tijdens haar leven werd Lidwina als een heilige beschouwd. Op 14 april 1433 kwam er een eind aan haar lijdensweg.

Patronaten

Zij is patrones van de zieken en van het ziekenpastoraat.

Afgebeeld

Zij wordt afgebeeld met een krans van rozen rond haar hoofd. In de ene hand een kruisbeeld en in de andere een bloesemtak.

In 1946 publiceerden Gabriël Smit (rijmpjes) & Piet Worm (prentjes) een boekje over heiligen voor kinderen: ‘Roosjes uit de Hemeltuin’; Utrecht/Antwerpen, De Fontein. Het bevat ook een rijmpje voor Sint Lidwina:
Lidwina , na uw val op ’t ijs
Begon uw weg naar ’t paradijs,
Een weg van zwaar en bitter lijden
Die uitkwam bij ’t zoetst verblijden.
Leer mij een zelfde weg te gaan
Door steeds na ’t vallen op te staan.


Afbeeldingen

Duitsland(?), in Läpple: 'Mit den Heiligen...'. Een engel reikt Lidwina een rozenstruik aan, tegelijk symbool van haar liefde en haar lijden.
< 1500, Ingekleurde houtgravure. Duitsland(?), in Läpple: 'Mit den Heiligen...'. Een engel reikt Lidwina een rozenstruik aan, tegelijk symbool van haar l…
ca 1900, Glasschilderkunst — Delft
Zandstenen beeld door Wilhelm Mengelberg.
— Amsterdam. Zandstenen beeld door Wilhelm Mengelberg.
Lidwina als vroom meisje in de kerk.
1890, Dunselman, schilderij — Schiedam. Lidwina als vroom meisje in de kerk.
Lidwina valt op het ijs.
1890, Dunselman, schilderij — Schiedam. Lidwina valt op het ijs.
Dokter Sonderdanck aan het bed van Lidwina.
1890, Dunselman, schilderij — Schiedam. Dokter Sonderdanck aan het bed van Lidwina.
Bourgondiers op bezoek bij Lidwina.
1890, Dunselman, schilderij — Schiedam. Bourgondiers op bezoek bij Lidwina.
Grafplaat.
— Schiedam. Grafplaat.
Lidwina.
1958, glasschilderkunst — Meije. Lidwina.
Terwijl de mensen van Schiedam bezig zijn met de alledaagse dingen blijkt Lidwina een vroom meisje: bezoekt de kerk (achtergrond)
1498, ingekleurde houtsnede — Schiedam. Terwijl de mensen van Schiedam bezig zijn met de alledaagse dingen blijkt Lidwina een vroom meisje: bezoekt de kerk (ach…
Dokter Sondervanck vermoedt dat Lidwina's geheimzinnige kwalen iets met God van doen hebben.
1498, ingekleurde houtsnede — Schiedam. Dokter Sondervanck vermoedt dat Lidwina's geheimzinnige kwalen iets met God van doen hebben.
Lidwina blust een vuur waarvan zij vermoedt dat het door de duivel is aangestoken.
1498, ingekleurde houtsnede — Schiedam. Lidwina blust een vuur waarvan zij vermoedt dat het door de duivel is aangestoken.
Een engel reikt Lidwina een rozentak, symbool van haar lijden.
1498, ingekleurde houtsnede — Schiedam. Een engel reikt Lidwina een rozentak, symbool van haar lijden.
Lidwina heeft aan het nuttigen van een hostie voldoende om in leven te blijven. Bovendien weet zij een geconsacreerde hostie te onderscheiden van een ongeconsacreerde.
1498, ingekleurde houtsnede — Schiedam. Lidwina heeft aan het nuttigen van een hostie voldoende om in leven te blijven. Bovendien weet zij een geconsacreerde ho…
Lidwina ontvangt de stimata, de wonden die Christus in zijn lichaam droeg.
1498, ingekleurde houtsnede — Schiedam. Lidwina ontvangt de stimata, de wonden die Christus in zijn lichaam droeg.
De bisschop, pastoor en notabelen overleggen of Lidwina wellicht bezten is.
1498, ingekleurde houtsnede — Schiedam. De bisschop, pastoor en notabelen overleggen of Lidwina wellicht bezten is.
Een engel toont Lidwina de zielen in het vagevuur. Haar lijden komt aan hen ten goede.
1498, ingekleurde houtsnede — Schiedam. Een engel toont Lidwina de zielen in het vagevuur. Haar lijden komt aan hen ten goede.
Lidwina wordt gevoed door de moedermelk uit Maria's borst: dezelfde spijs waarmee ook het Christuskind is gevoed.
1498, ingekleurde houtsnede — Schiedam. Lidwina wordt gevoed door de moedermelk uit Maria's borst: dezelfde spijs waarmee ook het Christuskind is gevoed.
Bourgondische soldaten geloven er allemaal niets van, en stellen Lidwina hardhandig op de proef. Nichtje Pieternel dat haar verzorgt, wordt aan haar haren tegen de haard gesmeten.
1498, ingekleurde houtsnede — Schiedam. Bourgondische soldaten geloven er allemaal niets van, en stellen Lidwina hardhandig op de proef. Nichtje Pieternel dat h…
Een engel komt aankondigen dat het eind van haar lijden in zicht is.
1498, ingekleurde houtsnede — Schiedam. Een engel komt aankondigen dat het eind van haar lijden in zicht is.
Christus zelf komt haar het askruisje brengen.
1498, ingekleurde houtsnede — Schiedam. Christus zelf komt haar het askruisje brengen.
Lidwina opgebaard.
1498, ingekleurde houtsnede — Schiedam. Lidwina opgebaard.
Lidwina (met kruis en rozentak) in de hemel ontvangen door Anna, Maria en het kind Jezus. Zij beveelt pater Jan Brugman aan in haar gebeden.
1498, ingekleurde houtsnede — Schiedam. Lidwina (met kruis en rozentak) in de hemel ontvangen door Anna, Maria en het kind Jezus. Zij beveelt pater Jan Brugman …
Pater Brugman heeft Lidwina voor ogen als hij haar leven op schrift stelt.
1498, ingekleurde houtsnede — Schiedam. Pater Brugman heeft Lidwina voor ogen als hij haar leven op schrift stelt.

Bronnen

© A. van den Akker s.j. / A.W. Gerritsen — overgenomen van heiligen.net