Declan van Ardmore

Het oude Ierland kende het gebruik van pleegouderschap. Dat hield in dat een kind op jonge leeftijd werd toevertrouwd aan de huishouding van een in levenswandel hoogstaand persoon. De bedoeling was dat hij zijn kwaliteiten zou overnemen. Zo was Declan toevertrouwd aan een voortreffelijk christen, van wie sommigen beweren dat hij Colman heette. Hij ging naar Rome om er zijn studies te doen, ontving er de priester- en bisschopswijding en behoort tot de vier Ierse missionarissen die aan Sint Patrick († 461; feest 17 maart) voorafgingen.

Op zijn terugreis zou hij vele wonderen hebben verricht krachtens een zwart klokje dat hij vanuit de hemel zou hebben gekregen, de zogeheten 'Duibhín Deagláin' (= het Declan-klokje). Het zorgde voor een schip, toen er nergens een boot te vinden was; het bleef gedurende de laatste etappe in de buurt van de boot, en nam de besturing over toen men land naderde; het wees zelfs de plaats aan waar Declan een kerk moest stichten: een eilandje voor de kust van Waterford, bekend onder de naam Ardmore bij Youghal Haven; dat moet gebeurd zijn in de eerste helft van de 5e eeuw. Er staan nog altijd enige overblijfselen van overeind, waaronder een bidkapel en een ronde toren. Hij werd er de eerste bisschop. In ieder geval was Ardmore al bisschopsstad, toen Sint Patrick het evangelie kwam brengen.

Volgens de legende herinneren ook de rechtop staande stenen van Dog's Pass in de Comeragh Mountains aan zijn aanwezigheid. Onder het mom van een heerlijk maal schapenvlees probeerde een plaatselijk stamhoofd hem hond voor te zetten. De heilige liet zich niet bedriegen, bracht de hond terug tot het leven en hergaf het dier de vrijheid door het over de heuvels weg te laten vliegen.

Op zijn oude dag zou hij nog een bezoek gebracht hebben aan Sint Ailbe († 527; 12 september) in Rome. Als dat juist is, moet Ailbe op dat moment nog heel jong geweest zijn en vervolgens op stokoude leeftijd zijn overleden.

Volgens een eeuwenoude overlevering ligt hij begraven onder zijn kerk in Ardmore. Op zijn feestdag, 24 juli, trekken er vele pelgrims naartoe.