Filibert van Jumièges

Hij werd geboren in de Zuid-Franse landstreek Gascogne, waarschijnlijk rond 618. Zijn vorming kreeg hij aan het hof van koning Dagobert I (600-639), waar hij opklom tot de rang van hoge functionaris. Op ruim twintigjarige leeftijd trad hij - vooral door toedoen van Sint Ouen († 683; feest 24 augustus) - toe tot het klooster Rebais bij Meaux. Daar werd hij rond het jaar 650 tot abt benoemd. Hij ondernam een studiereis langs een aantal kloostervestigingen die waren gesticht onder invloed van Columbanus († 615; feest 23 november) in het Frankische en Bourgondische gebied.

Vervolgens stichtte hijzelf in 654 met medewerking van Sint Bathildis, voormalig koningin, en thans abdis van Chelles († 680; feest 30 januari), een klooster te Jumièges, niet ver van Rouen. Vervolgens stichtte hij het benedictinessenklooster te Pavilly bij Rouen, waarvan hij Sint Austreberta († 704; feest 10 februari) abdis maakte.

Hij was een uitgesproken tegenstander van de tirannieke en antikerkelijke hofmeier Ebroin . Deze nam hem gevangen en stuurde hem in ballingschap. Nu stichtte hij een abdij in Déas (thans St-Philbert-de-Grand-Lieu, ten zuiden van Nantes) en ca 677 de abdij St-Philibert op het eiland Her, dat dan ook Hermoutiers ('klooster van Her') heette, later via 'Nermoutiers' uiteindelijk verbasterd tot Noirmoutier op het gelijknamige eiland. Daar overleed hij in 684 0f 685. Zijn lichaam werd bijgezet in een sarcofaag, gehouwen uit het blauwe marmer van de Pyreneeën.

Volgens de overlevering te St-Philibert-de-Grand-Lieu gaat de stichting van de plaatselijke abdijkerk niet terug op Sint Filibertus zelf, maar is zij te danken aan het feit dat de monniken van Noirmoutiers rond 815 moesten vluchten voor de Noormannen. In 836 werd de abdijkerk in gebruik genomen. Ook Filibertus’ sarcofaag kreeg er een plaats, en zorgde voor talrijke wonderbare genezingen. Maar ook die plek was niet veilig. In 847 moesten de monniken opnieuw vluchten. Ruim tien jaar later kwamen ze terug om Filibertus’ relieken op te halen. In 875 werden ze overgebracht naar Tournus in Bourgondië, waar een prachtige abdijkerk voor hem werd gbouwd.

In Jumièges werd hij opgevolgd door Sint Aichardus († ca 687; feest 15 september). Hij kreeg de eretitel van 'apostel van de Vendée'.
Hij wordt vereerd als patroon van de Vendée. In St-Philibert-le-Grand-Lieu (het voormalige Déas) kan men de oude abdijkerk, gebouwd in Vroeg-Carolingische stijl, nog bewonderen. Tijdens de Franse Revolutie deed ze dienst Eind 17e eeuw namen wereldheren de diensten van de monniken over. In 1793 werd in het kader van de Franse Revolutie de laatste priester vermoord. De gebouwen deden voortaan dienst als schuur en opslagplaats. Halverwege de 19e eeuw kon er weer gekerkt worden, maar het geheel was zo bouwvallig geworden dat men in een nieuwe parochiekerk bouwde in Neo-Gotische stijl.
In Bretagne is Sint Philibert bijzonder populair; overal komt men aan hem gewijde kerken, kapellen en afbeeldingen tegen.

Hij wordt afgebeeld als abt (staf) met een ezel; een storm tot bedaren brengend.