Heiligen.net

Edern van Bretagne

† 6e eeuw · Frankrijk · kluizenaar

Sint Edern in gebed bij bron voor een voor OLV opgericht kapelletje.
ca 1600, (?). Paneel — Lannédern, Frankrijk
Ook bekend als
Aegidius, Edernez, Edeyrn, Eternan

Lobineau meent, dat het gaat om een heilige die nooit in Bretagne heeft geleefd. Zijn stoffelijke resten zouden door kluizenaars die zich vanaf het Britse eiland in Bretagne vestigden meegenomen zijn. In ieder geval zou Sint Edern begraven liggen in Lanedern. Volgens Lobineau viel zijn feestdag op 31 december.
135/1p:XLIX

De Bretonse legendes vertellen echter iets anders.

Legende
Sint Edern was afkomstig uit Wales. Hij leefde in afzondering in de regio van Cornouaille dichtbij de Bretone plaats Briec. Volgens de verhalen bezat hij alleen maar een armzalige koe die de schamele weidegrond afgraasde. Dat bezorgde hem herhaaldelijk ruzie met de omwonenden, omdat het dier over de schreef ging. Eén van de heren aan wie het land toebehoorde, stuurde zijn honden erop af. De koe bleef voor dood liggen. Maar op het roepen van Edern stond zij energiek weer op en verliet het naburige land. De legendeverteller wilde het beest van een heilige natuurlijk liever niet beschuldigen van diefstal. Vandaar dat men vertelt hoe het dier wel hier en daar een sprietje had weggevreten, maar tegelijk bleek dat uit haar pootafdrukken zoveel overvloedig gewas opgroeide dat het verlies er vele malen door werd goedgemaakt.
Toch zag Edern zich genoodzaakt zijn eenzame plekje te verlaten. Hij trok zich terug in een afgelegen bos. Daar gebeurde een tweede wonder. Een adellijk jager joeg achter een hert aan. Zijn honden zaten het dier vlak op de hielen. Op het nippertje wist het zich in veiligheid te brengen in de hut van de heilige. Deze verleende het bescherming en gastvrijheid. Met als gevolg dat het hert niet meer bij zijn redder was weg te slaan. Overdag ging het uit grazen in de omgeving, maar elke avond keerde het weer naar de hut terug.
Sindsdien wordt de heilige altijd afgebeeld rijdend op zijn hert.

In Bretonse plaatsnamen als Edern, Ker-édern, Lan-edern en Plou-édern is zijn naam nog terug te vinden. Hij is van deze plaatsen de patroon; ook rondom deze namen zijn weer legendes geweven.

Afbeeldingen

Sint Ederns koe graast op het land van een heer van aanzien. Deze maakt de kluizenaar verwijten, terwijl een knecht het dier verjaagt.
ca 1600, (?). Paneel — Lannédern. Sint Ederns koe graast op het land van een heer van aanzien. Deze maakt de kluizenaar verwijten, terwijl een knecht het …
De door boerenknechten en honden opgejaagde koe wordt gedood tot verdriet van de heilige.
ca 1600, (?). Paneel — Lannédern. De door boerenknechten en honden opgejaagde koe wordt gedood tot verdriet van de heilige.
een hertog is verdwaal en vraagt Edern de weg. Deze is in gebed, antwoord niet meteen, krijgt klap in gezicht, waarop de hertog met blindheid wordt geslagen. PAs thuis geneest hij weer.
ca 1600, (?). Paneel — Lannédern. een hertog is verdwaal en vraagt Edern de weg. Deze is in gebed, antwoord niet meteen, krijgt klap in gezicht, waarop de…
Een door jagers opgejaagd hert zoekt bescherming bij Edern.
ca 1600, (?). Paneel — Lannédern. Een door jagers opgejaagd hert zoekt bescherming bij Edern.
Voortaan dient het de heilige tot rijdier, terwijl jagers en honden het nakijken hebben.
ca 1600, (?). Paneel — Lannédern. Voortaan dient het de heilige tot rijdier, terwijl jagers en honden het nakijken hebben.
< 1700, Houtsculptuur — Lannédern
Graftombe van Edern.
< 1500, Sculptuur — Bretagne. Graftombe van Edern.

Bronnen

© A. van den Akker s.j. / A.W. Gerritsen — overgenomen van heiligen.net

Edern van Bretagne · Heiligen.net