Raïssa van Alexandrië met enkele anderen

Haar vader heette Petrus en was priester te Tabne (= Tabennisi of Tamieh of ook Fayoum), een gebied in Opper-Egypte aan de rand van de Lybische woestijn. De bronnen zijn het er niet over eens hoe oud zij was, toen de volgende gebeurtenissen zich afspeelden: sommigen zeggen 10, anderen 12, weer anderen 20 jaar. Ook in welk jaar precies dit alles zich voordeed, weet men niet zeker. Sommigen menen rond 308, anderen veronderstellen dat het hier gaat om de christenvervolgingen onder keizer Diocletianus, die vooral in 303 en 304 overal in het Romeinse Rijk woedden.

Hoe dan ook, op een dag kwam Raïssa terug van het water putten, toen zij een stoet monniken en godgewijde maagden voorbij zag komen onder politiebewaking. Het waren er wel honderdvijftig. In die tijd woonden er al heel wat woestijnmonniken en kluizenaressen langs de Nijl. Ze waren kennelijk gearresteerd omdat ze christen waren en gingen naar het verre Alexandrië om daar aan de rechter, Culcianus geheten, voorgeleid te worden. En dat betekende in die tijd praktisch zeker dat ze de een of andere marteldood zouden moeten ondergaan, want zo ging het met allen die ervan werden verdacht christen te zijn.

Bij het zien van die stoet liet Raïssa haar kruik in de steek en begon mee te rennen, terwijl ze riep:
"Ik ben ook christen. Ik ben ook christen."
Ze werd hardhandig opzijgeschoven, maar ze was onverzettelijk en ze hield aan. Daarbij schreeuwde ze ook nog allerlei beledigingen aan het adres van de Romeinse goden ("Ik kots erop!") en van de keizer zelf. Uiteindelijk kreeg ze haar zin: ze werd in de stoet geduwd en moest meelopen. Het hele gezelschap werd ingescheept te Antinoë (of Antinoöpolis) en naar Alexandrië overgebracht.

Daar handelde de rechter zoals men al verwachtte: Raïssa liet hij het hoofd afslaan en haar stoffelijke resten moesten verbrand worden. Van de anderen weet men slechts een enkele naam: er was een Fotius bij, een Archelaus en een Cyrillus .