Aankomst Santo Volto in Lucca

Feest 14 september

Nicodemus

In Lucca wordt een miraculeus kruisbeeld vereerd, bekend als de Santo Volto, het Heilig Aangezicht. Rond dit beeld zijn een aantal legendes geweven.

Volgens de legende stamt het beeld al uit de eerste eeuw. Nicodemus († 1e eeuw; feest 3 augustus) droomde ervan een afbeelding te maken van het heilig gelaat van Christus aan het Kruis. Maar tijdens die droom wordt dat beeld door een engel vanuit de hemel naar hem toe gebracht. Zodra hij ontwaakt, ziet hij het beeld, is volkomen verbijsterd en valt op zijn knieën om het de nodige eer te brengen.

Isacaro & Seleuccio

Enige tijd later is er een zekere Isacaro die het beeld verstopt in een grot waar het door de plaatselijke gelovigen wordt vereerd. Als bisschop Goffredo van Piemonte de heilige plaatsen bezoekt, wordt hem in een droom geopenbaard dat een zekere Seleuccio hem zal openbaren waar zich het Heilig Aangezicht bevindt. Inderdaad wordt hem de heilige plek getoond door die Seleuccio. Bisschop Goffredo vindt in de haven van Joppe een boot zonder eigenaar. Daar wordt het Heilig Aangezicht op geplaatst, en het kiest zee zonder dat er verder bemanning aan boord is.

Wind en golven

Het drijft naar de Ligurische havenplaats Luni, waar de plaatselijke bevolking pogingen doet het schip binnen te halen, maar het drijft weer weg, kennelijk voortgestuwd door Gods wil… Iets verderop komt de boot in het zicht van Lucca. De bisschop, vergezeld van al zijn geestelijken proberen op hun beurt het schip te pakken te krijgen, maar het is de de magistraat van Lucca die dat verhindert. Maar de boot drijft naar de kust en uiteindelijk kan de bisschop ongehinderd aan boord gaan. Bij het zien hiervan geeft de magistraat opdracht dat het beeld op een kar geplaatst wordt, voorgetrokken door de twee ontembare ossen. De beesten gaan richting Lucca en de bevolking trekt de wagen juichend in processie tegemoet.

Lucca

Uiteindelijk vindt het Heilig Aangezicht zijn plaats in de dom van Lucca. Eens speelt een pelgrim op zijn viool; op dat moment valt er een schoen of een stuk zilver cab het beeld als beloning. Bij een andere gelegenheid wordt een ter dood veroordeelde op miraculeuze wijze gered doordat het mes van de guillotine drie keer weigert naar beneden te vallen.

Wilgefortis

Met dit wonderbeeld is ook verbonden het verhaal van de martelares Wilgefortis († ca 130?; feest 20 juli). Zij wilde maagd blijven omwille van Christus. Toen er een vrijer kwam zou zij gebeden hebben dat zij onaantrekkelijk zou worden als huwelijkspartij, waarop zij in één nacht een flinke baard kreeg. Voor straf zou zij met baard en al de marteldood gestorven zijn  aan het kruis.

Naar het schijnt ligt het beeld van de Volto Santo ten grondslag aan deze bijzondere legende. Op die afbeelding immers was Christus te zien, niet gekleed in een lendendoek, maar met een lange rok, die tot over de knieën viel. Pelgrims uit het noorden (vooral de Nederlanden) zouden die afbeelding hebben aangezien voor een gekruisigde vrouw met baard. Aldus zou uit dit alles bovenstaande legende gegroeid zijn.