Heiligen.net

MARIA icoon Prokov

† 911 · . 911

Maria als beschermvrouwe met beschermmantel.
ca 1430, Hout — Wenen, Oostenrijk
Ook bekend als
Schutsmantel

De afbeelding van de icoon gaat terug op een gebeurtenis die plaatsvond op 1 oktober 911. Ze wordt verteld in het Levensbericht van Andreas van Constantinopel, Dwaas omwille van Christus († 911; feest 28 mei).

Tijdens de nachtwake in de Blachernakerk te Constantinopel, waar van oudsher Maria's schoudermantel ('omoforion') bewaard werd, waren de gelovigen in gebed bijeen. Onder hen bevonden zich Andreas en zijn leerling Epifanius; zij stonden helemaal achter in de kerk. Om vier in de ochtend zagen ze plotseling de Moeder Gods vóór zich uit de koninklijke deuren van de iconostase naar buiten treden, in gezelschap van de evangelist Johannes, Johannes de Doper en nog vele andere heiligen, allen gehuld in smetteloos witte gewaden. Zij zagen hoe de Moeder Gods voor het altaar in gebed verzonk en vervolgens haar schoudermantel nam en deze geruime tijd uitgespreid boven de hoofden van het daar verzamelde volk hield. Andreas vroeg aan zijn leerling: "Zie je, hoe onze Koningin, de Lieve Vrouwe, daar bidt voor de hele wereld?" En zijn leerling antwoordde: "Ja vader, dat zie ik; het vervult mij met ontzag."

Het was destijds gebruik dat de mantel van Maria elke week als een soort bescherming over de icoon van de heilige Maagd werd gehangen. Men vermoedt dat dit ritueel heeft bijgedragen aan de vormgeving van de icoon.

Het feest van de Moeder Gods Pokrov werd in de zestiger jaren van de 12e eeuw officieel ingevoerd door vorst Andrej Bogoljubski van Vladimir.

Sinds 1940 is dit feest in de Griekse kerk verplaatst naar 28 oktober, ter herinnering aan Maria's bescherming tijdens de invallen door de Nazi's vanuit Albanië in 1940.

Afbeeldingen

Maria als beschermvrouwe met beschermmantel.
ca 1480, Sculptuur — Berlijn (?). Maria als beschermvrouwe met beschermmantel.
In het midden de biddende Maria. Twee engelen spreiden haar schoudermantel uit. Rechtsonder Johannes de Doper in zijn kameelharen kleed, wijzend naar de Moeder Gods; aan de andere kant (met schriftrol) Johannes de evangelist. Naast hem Andreas de Dwaas en aan de overkant naast de Doper, zijn leerling Epifanus met boek.
> 1500, Icoon — Moskou. In het midden de biddende Maria. Twee engelen spreiden haar schoudermantel uit. Rechtsonder Johannes de Doper in zijn ka…
Op deze icoon zijn twee feesten bij elkaar gebracht. In de bovenste helft zien we hoe Christus (links boven) wordt aanbeden door Maria met haar sluier (pokrov, schutsmantel) over haar biddende handen gespreid. Zo doet zij haar voorbede voor de aanwezige gelovigen. Achter haar Johannes de Doper, Johannes de Evangelist, Petrus, de drie oosterse kerkvaders en vele andere heiligen. Allen zijn in de wolken...(de hemel). Bij dit verhaal behoren: Andreas de Dwaas omwille van Christus, en zijn leerling Epifanius. Hen zien we afgebeeld op de benedenste laag, derde en vierde van rechts. Andreas wijst zijn leerling op de verschijning. Op die onderste laag is de legende van Romanus Melodus toegevoegd. We zien rechts onderin hoe hij in de nacht een verschijning krijgt van de Heilige Moeder Gods. In het midden staat hij op een verhoog te zingen voor enkele prelaten, de keizer linksonder) en de keizerin (daarboven).
. Op deze icoon zijn twee feesten bij elkaar gebracht. In de bovenste helft zien we hoe Christus (links boven) wordt aanbe…

Bronnen

© A. van den Akker s.j. / A.W. Gerritsen — overgenomen van heiligen.net

MARIA icoon Prokov · Heiligen.net