Emilion van St-Émilion

Onder: Overweging door Emilion

Emilianus was afkomstig uit Vannes. Zijn familie wordt in de Franse boeken consequent aangeduid met ‘obscure’: onbetekenend en arm, maar godsdienstig. Van thuis had hij geleerd te delen met de armen. Die gewoonte hield hij vol toen hij in dienst kwam bij de plaatselijke graaf. Zo was hij eens met een buidel vol een zak vol broden onderweg naar de armen, toen de graaf hem tegen het lijf liep: “Wat heb je daar in die zak, Emilion?” “Houtblokken voor de armen zodat ze een beetje warmte hebben, meester.” Inderdaad bleken de broden veranderd in houtblokken. Maar op het moment dat Emilianus ze uitdeelde aan de armen, waren het weer broden geworden.

De vrome legende wil dat Emilianus hierdoor zoveel aandacht trok dat hij zich niet meer op straat kon vertonen. Daarom besloot hij zich in de eenzaamheid terug te trekken. Een andere weergave suggereert dat hij uit Vannes is vertrokken omdat er conflicten waren gerezen. Uit bovenstaande legende mogen we opmaken dat de graaf het er niet eens zou zijn geweest, als Emilianus inderdaad broden naar de armen had gebracht. Zou zijn meester er tenslotte toch achter gekozen zijn dat zijn ondergeschikte goederen die aan de hofstede toebehoorde, weggaf aan armen? Was er iemand jaloers op zijn mooie baantje en heeft die hem verraden?

Hoe dan ook, Emilianus verlaat Vannes en begeeft zich op bedevaart richting Santiago de Compostela. Onderweg overnacht hij in kloosters. Zo krijgt hij onderdak bij de benedictijner abdij Saujon, niet ver van Saintes. De abt onderkent zijn kwaliteiten en vraagt hem te blijven. Hij benoemt het tot keldermeester. Daarmee krijgt hij de verantwoording over de voedselvoorraden van de abdij. Weer rijzen er conflicten. Er is sprake van jaloezie bij de medebroeders. Konden ze het niet verkroppen dat een monnik van buiten af meteen een hogere functie kreeg dan zij? Of maakte hij onderscheid tussen de monniken bij het verdelen van voedsel?

De juiste toedracht krijgen we niet te horen. Maar Emilianus laat het klooster achter zich en trekt zich als kluizenaar terug in de bossen langs de Dordogne. Hij vindt er een grot waar hij zijn kluizenarij inricht. Naast een zit- en een slaapplaats hakt hij er zelfs een kapelruimte in uit.

Van heinde en verre weten mensen hem te vinden. Ze komen om raad of genezing naar lichaam en ziel. Aan een blinde vrouw zou hij eens het gezicht hebben teruggegeven. Er zijn er ook die blijven. Stilaan vormt zich rond hem een nieuwe monniksgemeenschap. Zo streefde hij naar de volmaaktheid naar het voorbeeld van Sint Benedictus. Toen zijn stervensuur was aangebroken, sprak hij een gebed uit gericht tot Jezus Christus: “Gelukkig de mensen die bij U in uw nabijheid wonen en van U de ware levenswijsheid leren. Ik kom naar U toe. Ik wil nu wel eens met eigen zien wat er allemaal over U verteld is tijdens mijn verblijf hier in den vreemde, op deze aarde. Haal mijn ziel uit dit lichaam van stof waar ze altijd voor u geleefd heeft, zodat ze zich mag verheugen in de vreugde van uw eeuwige aanschouwing.”

Saint-Emilion gaf zijn naam aan het plaatsje dat uit zijn kloostergemeenschap ontstond. Het geniet grote bekendheid, omdat er voortreffelijke wijn vandaan komt.

Tot op de dag van vandaag toont men er de reiziger de grot waar hij leefde, en hoe hij daar een complete kerkruimte, een slaapplaats en een zetel uit de grot had uitgehouwen. Het volksgeloof weet nog te vertellen, dat onvruchtbare vrouwen, die op die zetel plaatsnemen, vruchtbaar worden, en kinderen zullen krijgen.