Clemens I Paus

Clemens was na Petrus, Linus en Cletus de vierde bisschop van Rome. Over hem is niet veel bekend. Soms wordt hij vereenzelvigd met Clemens, de Apostel, medearbeider van Paulus (Filippenzen 04,03).

Zeker is dat hij een brief schreef aan de christengemeente van de Griekse stad Korinte. Daarmee is hij het eerste voorbeeld van bemoeienis van de bisschop van Rome met plaatselijke aangelegenheden elders. Van dan af zal de bisschop van Rome zich steeds vaker mengen in belangrijke kwesties van algemeen kerkelijk belang omwille van zijn eerbiedwaardige zetel, die door Petrus, de prins der apostelen, was gesticht. Uiteindelijk zal dit uitlopen op het pausschap.

Volgens de traditie hebben zich in Clemens' bisschopstijd vele Romeinen van aanzien tot het christendom hebben bekeerd.

Legende
De legende weet te vertellen, dat hij tijdens christenvervolgingen verbannen werd naar een gebied rond de Zwarte Zee, waarschijnlijk de Krim. Daar moest hij samen met andere ballingen in de mijnen werken. Ook daar wist hij velen tot Christus te brengen. Toen eens een groot aantal gevangenen van dorst en uitputting dreigde om te komen, bad Clemens om hulp tot de Heer. Daarop werd hem in een visioen een lam getoond, dat hem wees waar hij een nieuwe bron kon aanboren.
Uiteindelijk zou Clemens de marteldood gestorven zijn doordat de Romeinen hem verdronken in de Zwarte Zee. Om te voorkomen, dat zijn lijk op het strand zou aanspoelen en de christenen hem dan alsnog een eerbiedige begrafenis zouden geven, bonden ze hem een anker om de hals. Maar de zee viel op wonderbare wijze gedeeltelijk droog; zo konden de christenen gewoon over de zeebodem de plek bereiken waar engelen intussen een kapelletje hadden gebouwd. Daar vonden zij het lichaam van de heilige bisschop.

In 860 werden de heiligen Cyrillus († 885) en Methodius († 869; feest 7 juli) door de Byzantijnse keizer Michaël III naar de Chazaren in de Chersonesus uitgezonden. Daar vonden ze de relieken van Clemens. In 868 brachten zij ze over naar Rome, waar ze werden bijgezet in de aan hem gewijde kerk, de San Clemente.

Clemens is patroon van Århus (Denemarken), Compiègne (Frankrijk), Keulen (Duitsland), de Krim (Rusland) en Sevilla (Spanje).
Daarnaast is hij beschermheilige van marmerbewerkers en steenhouwers (vanwege zijn dwangarbeid in de mijnen?); van vuurtorenwachters, schippers en zeelieden (vanwege zijn marteldood op zee); van hoedenmakers; van mosterdhandelaren; en van kinderen. Ook wordt zijn voorspraak ingeroepen kinderziekten, verkoudheid en zweren; tegen brand, onweer, storm en schipbreuk.
Hij wordt afgebeeld als paus (met tiara of driekroon) met een anker.