Thomas Becket
† 1170 · bisschop & martelaar, Engeland
- Ook bekend als
- van Canterbury
Hij werd op 21 december 1118 geboren als zoon van een rijke koopman te Cheapside, tegenwoordig een deelgemeente van de stad Londen. Hij studeerde theologie in Parijs en werd rond 1142 medewerker van bisschop Theobald van Canterbury. Vervolgens trok hij achtereenvolgens naar Bologna en Auxerre om zijn studie te voltooien.
Hij was bestemd voor een glanzende kerkelijke carrière. Geheel volgens de verwachting benoemde koning Hendrik II hem in 1155 tot kanselier en in 1162 bovendien tot aartsbisschop van Canterbury. In zijn privé-leven was hij bevriend met de heilige ordestichter Gilbert van Sempringham († ca 1190; feest 4 februari).
Al gauw kwam hij in conflict met de koning, omdat hij zich verzette tegen diens bemoeienis met kerkelijke aangelegenheden. Dat moest hij in 1164 bekopen met verbanning naar Frankrijk. Hij nam zijn toevlucht tot het beroemde klooster van Pontigny; onderweg, meteen aan de overkant van het Kanaal in Frankrijk, logeerde hij in de abdij van St-Bertin; naar verluidt werd hij daar door abt Godschalk († 1176; feest 14 mei) met grote eerbied en broederlijke liefde ontvangen.
Na zes jaar, 1170, keerde hij terug. Maar nog in datzelfde jaar werd hij tijdens zijn gebed in de kathedraal door vier edelen vermoord; zij handelden in opdracht van de koning zelf.
Verering & Cultuur
Reeds drie jaar na zijn dood werd hij heilig verklaard; hij gold als toonbeeld van onkreukbaarheid, die zelfs voor de koning niet opzij ging waar het een hoger goed betrof. Een jaar later kwam de koning in eigen persoon om boete te doen op het graf van de heilige. Deze plek zou uitgroeien tot een van de drukst bezochte en rijkst begiftigde bedevaartplaatsen van Engeland. In 1538 werd Hendrik VIII zo geobsedeerd door die rijkdom dat hij Thomas' relieken in de Thames liet gooien en vervolgens eenvoudig afkondigde dat de kerkschatten aan de staat waren vervallen. Naar het heet werd Thomas' gebeente in 1888 teruggevonden, maar historici betwijfelen de echtheid hiervan.
T.S. Elliott schreef over deze gebeurtenissen zijn toneelstuk 'Murder in the Cathedral' en Jean Anouilh zijn 'Becket ou l'Honneur de Dieu'.
Daarnaast is 'De moord in de kathedraal' onderwerp geworden van talloze kunstwerken.
Afbeeldingen
Bronnen
- •privé afbeeldingenverzameling (bk:Pausen:62)
- •privé afbeeldingenverzameling (jrb)
- •The BENEDICTINE MONKS of St.Augustine's Abbey, Ramsgate 'The Book of Saints. A Dictionary of Servants of God canonised by the Catholic Church: extracted from the Roman & other Martyrologies' New York, MacMillan, 1942 third edition
- •The BENEDICTINE MONKS of St.Augustine's Abbey, Ramsgate 'The Book of Saints. A Dictionary of Servants of God canonized by the Catholic Church: (Sixth) Seventh Edition Entirely revised and re-set' London, Cassell, (1989) 2002. ISBN 0-8264-1616-0
- •Les BÉNÉDICTINS de Ramsgate 'Dix Mille Saints, Dictionnaire Hagiographique' Brepols, 1991. ISBN 2-503-50058-7
- •TORSY, Jakob 'Der Grosse Namenstagskalender. 3720 Namen und 1560 Lebensbeschreibungen unserer Heiligen' Freiburg/Basel/Wien, Herder, 1987. ISBN 3-451-20333-2
- •ENGLEBERT, Omer 'La Fleur des Saints. 1910 prénoms et leur histoire' Paris, Albin Michel, 1984. ISBN 2-226-00906-X
- •ENGLEBERT, Omer 'The Lives of Saints' London, Thames and Hudson, 1951
- •ENGLEBERT, Omer 'The Lives of Saints' London, Thames and Hudson, 1951
- •MüLLER, Adalbert 'Allgemeines Martyrologium oder vollständiger Heiligenkalender der katholischen Kirche usw' Regensburg, Joseph Manz, 1860
- •KIRSCHBAUM, Engelbert (begründet). Herausgegeben von Wolfgang Braunfels 'Lexikon der christlichen Ikonographie. Erster bis Achter Band' Rom/Freiburg/Basel/Wien, Herder, 1990. ISBN 3-451-21806-2
- •WIMMER, Otto 'Handbuch der Namen und Heiligen' Innsbruck/Wien/München, Tyrolia, 1966
- •MELCHERS, Erna und Hans 'Das grosse Buch der Heiligen. Geschichte und Legende im Jahreslauf in der Bearbeitung von Carlo Melchers' München, Südwest, 1978. ISBN 3-517-00617-3, p. 816
- •SCHAUBER, Vera & SCHINDLER, Hanns Michael; 'Die Heiligen im Jahreslauf. Mit über 600 Fotos und Abbildungen' Augsburg, Pattloch, 1989. ISBN 3.629.00524.1, p. 718-720
- •VINCE, John 'Discovering Saints in Britain' Princes Risborough, Shire Publications, 1990. Discovering Series 64. ISBN 0-85263-449-8
- •SPROTT TOWILL, Edwin 'The Saints of Scotland' Edinburgh, The Saint Andrew Press, 1983. ISBN 0-7152-0566-8, p. 231
- •BRIEMLE, Theodosius, P. 'Unsere Heiligen. Namensdeutung und Lebensnotizen von 2600 Heiligen' Stuttgart, Schwabenverlag, 1953
- •FRENKEN, Goswin (herausg.) 'Wunder und Taten der Heiligen. Mit 32 Abbildungen nach alten Holzschnitten' München, Bruckmann, 1964 (221.224)
- •STADLER, Hubert 'Päpste und Konzilien' Hermes Handlexikon. Düsseldorf, ECON, 1983. ISBN 3-612-10013-0, p. 17
- •NEWMAN, John Henry 'Apologia pro Vita sua. Overdruk uit Apologia: eng.se HH.kal. (jr1170)
- •GREEN, Victor J. 'Saints for all Seasons' New York, Avenel Books, 1983. ISBN 0-517-413027, p. 130
- •BERLIOZ, Jacques 'Saints et Damnes . La Bourgogne du Moyen Age dans les Récits d'Etienne du Bourbon, Inquisiteur ' Dijon, Les Editions du Bien public, 1989. ISBN 2-905441-24-0, p. 58
- •HEERINGEN, van, R.M. & KOLDEWEIJ, A.M. & GAALMAN, A.A.G. 'Heiligen in de Modder. In Zeeland gevonden pelgrimstekens' Zutphen, De Walburg Pers & Utrecht, Clavis Sticht. Publ. Middeleeuwse Kunst, 1987. ISBN 90.6011.559.7 (46.72.73)
- •Heinrich der Löwe 'Das Evangeliar Heinrichs des Löwen und das mittelalterliche Herrscherbild' München, Prestel-Verlag, 1986. ISBN 3-7913-0725-5 (30)
- •'Legenda Aurea. Le bienheureux Jacques de Voragine. Traduite du latin par Teodor Wyzewa' Paris, Perrin et Cie, 1902 (12.29)
- •PICHARD, Joseph 'De Romaanse Schilderkunst' Utrecht/Antwerpen, Spectrum, 1966 (80(gedood).196(gedood))
- •PIERRARD, Pierre 'Larousse des Prénoms et des Saints' Paris, Larousse, 1976. ISBN 2-03-019014-4, p. 224
- •RIBADINEIRA, Petrus & ROSWEYDUS, Heribertus 'Generale Legende der Heylighen met het Leven Iesv Christi ende Marie vergadert wt de H.Schrifture, Oude Vaders, ende Registers der H.Kercke van Nievws vermeerdert ende Ghedeylt in tvvee Deelen[Twee Delen]' T'Antwerpen by Hieronymus Verdussen inde Camerstraet inden Rooden Leeuw M.DC.XXXX (12.29)
- •WAACH, Hildegard 'Jede Zeit hat ihre Heiligen' Wien/München, Herold, 1985. ISBN 3-7008-0313-3, p. 91
- •WEINSTEIN, Donald & BELL, Rudolph M. 'Saints & Society. The Two Worlds of Western Christendom, 1000-1700' Chicago & London, Univ. of Chicago Press, 1982. ISBN 0-226-89055-4, p. 163
- •TIMMERS, J.J.M., Prof. Dr. 'Christelijke Symboliek en Iconografie' Bussum, Fibula/Van Dishoeck, 1974. ISBN 90.228.4017.4, p. 301
- •DETZEL, Heinrich 'Christliche Ikonographie. Ein Handbuch zum Verständnis der christlichen Kunst. Zweiter (Schluss-) Band: die bildlichen Darstellungen der Heiligen' Freiburg im Breisgau, Herder'sche Verlagshandlung, 1896, p. 655
- •'De BIJBEL en het CHRISTENDOM. Kerngedachten uit 20 eeuwen christelijke traditie onder redactie van Prof. Dr. G. Stemberger. Deel 2: Middeleeuwen en Reformatie' Haarlem, De Haan, 1979. ISBN 90.228.5012.9, p. 123
- •GAUTHIER, Maria-Madeleine 'Strassen des Glaubens. Reliquien und Reliquiare des Abendlandes' Fribourg, Office du Livre, 1983., p. 86
- •BEUNINGEN, van, H.J.E. & KOLDEWEY, A.M. 'Heilig en Profaan. 1000 Laatmiddeleeuwse Insignes uit de collectie H.J.E. van Beuningen' Cothen, Sticht. Middeleeuwse Religieuze en Profane Insignes, 1993. Rotterdam Papers VIII A contribution to medieval archeology. ISBN 90-9006769-8
- •BENTLEY, James 'A Calendar of Saints. The Lives of the Principal Saints of the Christian Year' London, Guild Publishing/Orbis Book, 1986, p. 249
- •GRIVOT, Denis 'La Légende Dorée d'Autun, Chalon, Mâcon, Charolles et Louhans' Lyon, Lescuyer, 1974, p. 382
- •DEUTZ, Helmut 'Heilige in ihrer Zeit. Gestalten der Kirchengeschichte. Was sie uns heute bedeuten können' Aachen, Einhard-Verlag, 1993. ISBN 3-920284-74-7, p. 112
- •'Vies des Saints. Nouvellement écrites par une réunion d'écrivains catholiques sous la direction religieuse du comité nommé par Monseigneur l'Archevêque de Paris' Paris, H.-L. Delloye, Éditeur, 1846
- •LINDEN, Stijn van der, De Heiligen. Amsterdam/Antwerpen, Contact, 1999. ISBN 90-2541-141-x
- •Dries van den Akker s.j./2007.12.09
© A. van den Akker s.j. / A.W. Gerritsen — overgenomen van heiligen.net